[ παράκοσμος_ ]

  Ο ΧΡΕΩΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Ο θρίαμβος του νεοφιλελευθερισμού και οι κρίσεις του δημιουργούν όχι μόνο  νέες οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές πραγματικότητες, αλλά και νέες υποκειμενικότητες [1] , δηλαδή νέους τύπους ανθρώπων. Δημιουργείται έτσι ένα νέο κοινωνικό έδαφος πάνω στο οποίο δρούμε και προσπαθούμε να αναπτύξουμε αντιστάσεις. Χρειάζεται επομένως να μελετήσουμε και να συζητήσουμε γι’αυτές τις νέες υποκειμενικότητες, προκειμένου αυτές να οπλιστούν με την απαραίτητη  αυτοπεποίθηση και κουράγιο για να διεκδικήσουν την απελευθέρωσή τους. Η ηγεμονία του χρηματοπιστωτικού συστήματος δημιουργεί τον τύπο του χρεωμένου ανθρώπου. Σήμερα, η πλειονότητα του πληθυσμού είναι επιβαρυμένη με χρέη. Το χρέος είναι το απαραίτητο συνοδευτικό κάθε σχεδίου ζωής. Για παράδειγμα, τελειώνοντας το Πανεπιστήμιο και πριν βγεις στην αγορά εργασίας έχεις επωμιστεί ένα δάνειο για σπουδές. Το ίδιο συμβαίνει για την αγορά ενός αυτοκινήτου, ενός σπιτιού, για ιατρικές δαπάνες κλπ. Φτάνεις έτσι ...

  Έγιναν οι καθιερωμένες, ετήσιες κινητοποιήσεις των αγροτών στην Κρήτη, όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Τα αιτήματα ήταν τα ίδια του περασμένου αιώνα. .. Σύμφωνα με την ηγεσία του Αγροτικού Κινήματος  το πρόβλημα της «πεθαμένης» αγροτιάς συνοψίζεται σε οικονομικές διεκδικήσεις προστασίας του εισοδήματος των αγροτών, οι οποίες απευθύνονται στον μεγάλο Άλλο, δηλαδή το Κράτος. Ζητάει η ηγεσία του ΑΚ την κρατική παρέμβαση μηρυκάζοντας τα αιτήματα για τις επιδοτήσεις, τις αποζημιώσεις, τη μείωση του κόστους παραγωγής, τον έλεγχο των τιμών ζωοτροφών,  εφοδίων, καυσίμων  και της δράσης των καρτέλ στα τρόφιμα.   Όμως όσο κι αν φαίνεται ότι η ηγεσία του ΑΚ αναφέρεται στα πραγματικά αδιέξοδα του αγροτικού κόσμου και εκφέρει έναν  «αγωνιστικό» λόγο, στην πραγματικότητα  αναπαράγει αφενός τον ηγεμονικό λόγο του καπιταλισμού, όπου όλα μετριούνται  σε κόστη-οφέλη, κέρδη –ζημίες, κι αφετέρου συντηρεί τις σοσιαλδημοκρατικές αυταπάτες του περασμένου αιώνα....

  Μια απάντηση στον Αλ. Παπαναστασίου Θα αρκούσε και μόνο η μικρούλα πρόταση προς το τέλος του άρθρου [Ηλεκτροδοτήσεις, πυλώνες και τοπικές εξεγέρσεις, 16/8/24] του κ. Αλ. Παπαναστασίου στο protagon για να καταλάβει ο καθένας/η καθεμία τα κίνητρα και τον σκοπό της αρθρογραφίας του. Λέει: «Με το κλίμα που υπάρχει, οι πυλώνες θα μπουν με την προστασία των ΜΑΤ». Η πρόταση αυτή θα ήταν αρκετή για να προκαλέσει την οργή μας. Θα μπορούσαμε να δηλώνουμε εξοργισμένοι/νες. Αλλά δεν είμαστε. Δεν είμαστε γιατί δεν τρέφουμε καμία αυταπάτη για την κατεύθυνση του ελληνικού κράτους τις τελευταίες δεκαετίες, που μέσα από σταθερούς μετασχηματισμούς, πετάει το ένα μετά το άλλο τα πέπλα της αχαμνής τηλεοπτικής/θεατρικής δημοκρατίας για να μετατραπεί σ’ ένα κράτος ολιγαρχικό . Καταλαβαίνουμε, επίσης, όχι γιατί είμαστε έξυπνοι/ες, αλλά γιατί ο ίδιος το ομολογεί, ποιανού συμφέροντα εξυπηρετεί το εν λόγω έργο της μεγάλης διασύνδεσης, Χανιά –Δαμάστα (Ηράκλειο). Παρ’όλα αυτά θα πιάσουμε το άρθρο απ...

  Διαχρονικά οι ανθρώπινες κοινωνίες βρίσκουν ένα θύμα και του φορτώνουν όλο το κακό και το άδικο που δεν μπορούν ν’αντέξουν και σε πολλές περιπτώσεις που οι ίδιες έχουν προκαλέσει. Είναι ο γνωστός μηχανισμός του εξιλαστήριου θύματος. Έτσι έγινε και στην περίπτωση του ευκαλύπτου που δέσποζε για δεκάδες χρόνια στη στροφή του Βάμου προς Κάινα. Εξάλλου, η φύση αποτελούσε για τον «πολιτισμένο» δυτικό άνθρωπο, πάντα τον μεγάλο «εχθρό» που ἐπρεπε να ελεγχθεί, να δαμαστεί, να εξημερωθεί. Αναρίθμητοι είναι οι τρόποι και τα μέσα επιβολής που επινόησε. Ει δυνατόν τα δέντρα να γίνουν «μαϊντανοί», τα ποτάμια συντριβανάκια, τα ζώα κρεατοπαραγωγικές μηχανές… Όλα υποταγμένα στο ντεκόρ της κυριαρχίας του. Εφαρμόστηκε, λοιπόν, κι εδώ όλη η προσκρούστεια αρρενωπότητα. Ο πολιτισμός που ενσαρκώνει ο λευκός, επιτυχημένος άντρας, αυτός που επιβάλλεται στον ανίσχυρο, αυτός που είναι αποτελεσματικός προς όφελός του, υπέδειξε τον «ένοχο». Ένοχος για το φρικτό τροχαίο στο οποίο έχασε τη ζωή του άλλος ένας ά...

 Στο σημερινό κείμενο θα συνεχίσουμε τον προβληματισμό της προηγούμενης ανάρτησης.  Είχαμε καταλήξει στο σωστό, κατά τη γνώμη μου, ερώτημα που πρέπει να τεθεί κάνοντας την στροφή από την υποτιθέμενη αποτυχία του εκπαιδευτικού συστήματος προς το ενδεχόμενο να μην αποτυγχάνει το σύστημα αλλά ο εκπαιδευτικός. Βέβαια, μια τέτοια στροφή θίγει το αίσθημα αξιοσύνης των εκπαιδευτικών και κινητοποιεί την ευθιξία τους, αλλά  θεωρώ αυτήν ένα αμυντικό/αντιδραστικό αντανακλαστικό, προκειμένου να μην φτάσουμε σε βαθύτερες συνειδητοποιήσεις.  Ο προβληματισμός μου ήταν ότι το σύστημα ως τέτοιο δεν μπορεί να αποτυγχάνει, μπορεί να διορθώνεται, να μεταρρυθμίζεται, να προσαρμόζεται και να αλλάζει μέσα στα χρόνια, αλλά όχι να αποτυγχάνει. Η αποτυχία είναι χαρακτηριστικό της ανθρώπινης δραστηριότητας και όχι των απρόσωπων συστημάτων και όταν την συναντάμε πρέπει σ'αυτούς (τους ανθρώπους) να την αποδίδουμε κι όχι σε κάτι που υπερίπταται αυτών και κυριαρχεί πάνω τους. Στην περίπτωση του εκ...

 Διάβασα αυτές τις ημέρες κάμποσες αναλύσεις που, με την ευκαιρία των αποκαρδιωτικών αποτελεσμάτων των Πανελληνίων εξετάσεων, έθεταν και προσπαθούσαν να απαντήσουν το ερώτημα : Γιατί αποτυγχάνει το εκπαιδευτικό σύστημα;  Επιτρέψτε μου να δηλώσω εξ αρχής ότι το ερώτημα είναι εντελώς λάθος, είναι όμως βολικό, οπότε αν βολεύεστε, εξακολουθήστε να το θέτετε και να προσπαθείτε να το απαντήσετε. Ίσως κάτι να καταφέρετε... κάποια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ίσως!  Γιατί είναι εντελώς λάθος το ερώτημα; Διότι κανένα "σύστημα" δεν αποτυγχάνει ποτέ. Εάν αποτυγχάνει παύει αυτομάτως να είναι σύστημα και γίνεται ο "γάμος του Καραγκιόζη". Σύστημα και επιτυχία είναι δύο έννοιες που πάνε μαζί. Τα συστήματα πετυχαίνουν πάντα τους στόχους τους, γιατί οι στόχοι τους, εμφανείς ή αφανείς, είναι καλά μπλεγμένοι στα γρανάζια τους, στις περιελίξεις τους και στα λάδια που τρέχουν εντός τους. Το εκπαιδευτικό σύστημα για παράδειγμα, στις δεκαετίες  του 30, 40, 50, 60 ήθελε να παραγάγει εθνικόφρο...

 Η πτώση των βάσεων των φιλοσοφικών / ανθρωπιστικών σχολών έγινε, άλλη μια φορά,  αφορμή   για κλάψα για το κατάντημα της εκπαιδευτικής πολιτικής αλλά και συνολικά του πολιτικού πολιτισμού μας που έπαψε να εκτιμά τις ανώτερες αξίες του πνεύματος και του ανθρωπισμού.  Θεωρώ αυτό το "ενδιαφέρον" ρηχό, υποκριτικό και παραπλανητικό, για ένα φαινόμενο το οποίο είναι πλήρως εξηγήσιμο και αναμενόμενο. Στα χρόνια που θα έρθουν οι λεγόμενες "βάσεις" θα πέσουν ακόμη περισσότερο, τα συναφή τμήματα των Πανεπιστημίων θα υπολειτουργούν, θα μαραζώνουν και κάποια από αυτά θα κλείσουν, τα αμφιθέατρα θα αδειάζουν, οι φοιτητές σ'αυτά θα είναι ένα σπάνιο είδος, όπως αυτά τα απειλούμενα είδη του ζωικού βασιλείου (φώκιες, χελώνες, αετοί και τα παρόμοια).  Όμως όλα αυτά δεν αποτελούν αιτίες για θλίψη και κατήφεια. Το αντίθετο θα έλεγα, θα πρέπει να είμαστε (εμείς των ανθρωπιστικών) χαρούμενοι : Είναι η πιο χειροπιαστή και λαμπρή απόδειξη του ότι τα αντικείμενα που θεραπεύονται στ...

 Το γεγονός είναι πραγματικό, αλλά μικρή σημασία έχει αυτό. Η δημοσιογράφος  ξεκίνησε την ραδιοφωνική της εκπομπή, (άκουγα στο αυτοκίνητο) λέγοντας πόσο ευχάριστα εξεπλάγην όταν ο υπάλληλος του βενζινάδικου στο οποίο σταμάτησε για να βάλει βενζίνη, της έδωσε ΔΩΡΕΑΝ (έχει σημασία αυτό) ένα πλαστικό μπουκαλάκι παγωμένο νερό και μάλιστα ΧΑΜΟΓΕΛΩΝΤΑΣ (εδώ είναι το σημαντικό) και ολοκλήρωνε την ανάλυση της εμπειρίας της συμπεραίνοντας πόσο πιο πολιτισμένα θα ζούσαμε εάν όλοι χαμογελούσαμε καθημερινά, σε όλους, γνωστούς και αγνώστους, δίνοντας και παίρνοντας πράγματα, δείχνοντας έτσι την καλή μας διάθεση.  Είναι, λοιπόν, τόσο σημαντικό αυτό το χαμόγελο; Βεβαίως και είναι! όχι γιατί ως χαμόγελο είναι εκδήλωση μιας καλής, υγιούς, φιλικής ψυχικής κατάστασης, όπως αφελώς λαμβάνει η δημοσιογράφος, αλλά διότι είναι ο θρίαμβος, η επιβεβαίωση του marketing. Τι είναι όμως το  marketing;  Απαντώ αμέσως : Marketing είναι η μεθοδική, επιστημονικά ελεγχόμενη χειραγώγηση προκειμένο...

  Βλέποντας αυτές τις δύο φωτογραφίες, τα ερωτήματα που τέθηκαν στον δημόσιο διάλογο (άλλος ένας ευφημισμός του κατευθυνόμενου μονολόγου)   ήταν : 1. εάν αυτό που βλέπουμε είναι νόμιμο, δηλ. αν τηρείται η κείμενη νομοθεσία (πολεοδομική, λιμενική, εργατική και ό,τι άλλο) και 2. εάν αυτό που βλέπουμε γίνεται με την συγκατάθεση του εργαζόμενου (του σερβιτόρου).  Και στα δύο αυτά ερωτήματα η απάντηση ήταν καταφατική.  Η επιχείρηση τηρεί όλες τις διατάξεις, βεβαίωσε ο υπουργός Άδωνις, ο οποίος επιδεικνύοντας ταχύτατα αντανακλαστικά και ζήλο διέταξε, όπως είπε,  να γίνουν αμέσως όλοι οι έλεγχοι (άξιος ο μισθός του!) και ο εργαζόμενος με την θέλησή του, δίχως καμία εργοδοτική πίεση, θαλασσοδρομεί για να βγάλει ένα,  πλέον του "καλού" μισθού του, "καλό" φιλοδώρημα . Εξάλλου  πόσα και πόσα άλλα δεν κάνουν οι άνθρωποι τη σήμερον ημέρα για να  βγάλουν τον "επιούσιον";  Όμως εάν, παρόλα αυτά,  νιώθουμε ότι κάτι μας ενοχλεί, κάτι μας φαίνεται πα...

  Δεν νομίζω ότι υπάρχει αντίρρηση ότι η αμφισβήτηση είναι η "αχίλλειος πτέρνα" κάθε κοινωνίας. Όσοι και όσες τόλμησαν να βάλουν μικρές ή μεγάλες βόμβες αμφισβήτησης στο οικοδόμημα κάθε κοινωνικής κατάστασης - πραγματικότητας, κακόπαθαν (λοιδωρήθηκαν, δικάστηκαν, κάηκαν, αποκεφαλίστηκαν). Και είναι παραπάνω από βέβαιο ότι κάθε σύστημα είναι υποχρεωμένο συνεχώς και με διάφορους τρόπους να προστατεύει τον εαυτό του από κάθε μικρή ή μεγάλη αμφισβήτηση. Την ευγενή όσο και αναγκαία αυτή δραστηριότητα αναλαμβάνουν διάφοροι σε κάθε ιστορική περίοδο. Στην σύγχρονη περίοδο που μας απασχολεί δικαιωματικά αναλαμβάνουν τα Μέσα. Τα Μέσα με την ακατάπαυστη ενημέρωση και φλυαρία τους δεν κάνουν άλλο τι παρά να ξεριζώνουν κάθε μικρό σπόρο αμφισβήτησης, κάθε ερωτηματικό που μπορεί να φυτευτεί στο μυαλό κάποιου. Ακόμα περισσότερο φυτεύουν τα ίδια τα Μέσα τσούφιους σπόρους αμφισβήτησης, σπόρους ευνουχισμένους, οπότε η δουλειά γίνεται πιο εύκολη, εκ του ασφαλούς και κρατώντας τα προσχήματα της ...

  Ποιος φταίει; ή Τι φταίει;  Αρχέγονο ερώτημα του ανθρώπου. Φταίει πάνω απ' όλα το κρασί , είναι η ποιητική απάντηση  του  Βάρναλη... Από την απάντηση, την όποια απάντηση, εξαρτάται όχι μόνο η βιολογική μας επιβίωση, αλλά και η ψυχική μας ισορροπία, η αίσθηση δικαιοσύνης που διέπει τις κοινωνίες μας και ηθική τάξη του σύμπαντος κόσμου. Αλίμονο εάν δεν θέταμε αυτό το ερώτημα το οποίο εγείρεται αμέσως μετά από κάθε κακό, κάθε διατάραξη της ομαλότητας, του προγραμματισμού, του κανονικού. Αμέσως μόλις δοθεί μια απάντηση (επαναλαμβάνω: η όποια απάντηση) φαίνεται σαν να τακτοποιείται κάτι, σαν η απάντηση να λειτουργεί εξηγητικά, να μετριάζει τον τρόμο που νιώθουμε μπροστά στο ανεξήγητο. Α! ήταν λάθος του σταθμάρχη... έτσι εξηγείται. Εντάξει, λοιπόν, ας δικάσουμε τον σταθμάρχη, ας καταδικάσουμε τον σταθμάρχη, ας εκπαιδεύσουμε τον σταθμάρχη, ας αντικαταστήσουμε τον σταθμάρχη και τους σταθμάρχες  απάντων των σιδηροδρομικών σταθμών, όπου γης... με τι; Με τι να τους αντικ...

 Η εφόρμηση για το γράψιμο ετούτο δόθηκε από προσωπικό περιστατικό. Το προσωπικό όμως θέμα λίγο ενδιαφέρει. Στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρει καθόλου, εφόσον  δεν ενδιαφέρει ούτε εμένα την ίδια που υποτίθεται ότι αφορά άμεσα. Επιπλέον, δεν είναι καν κάτι φρέσκο, αφού συνέβη πριν περίπου δύο μήνες. Αλλά για να υπάρχει ένας ειρμός, μια ομαλή μετάβαση και για να μη νομίζετε ότι μετά από τόσο καιρό που έχω να γράψω κάτι με χτύπησε ξαφνικά ή κάτι με τσίμπησε, αναγκάζομαι να γράψω δύο εισαγωγικές αράδες.  Λοιπόν, είχα την αφελή ελπίδα ότι θα μπορούσα, λέει, να βρω μια θέση εργασίας, στον Δήμο της περιοχής μου, παρακαλώ, αξιοποιώντας ένα πρόγραμμα του ΟΑΕΔ, από αυτά τα ψυχοπονιάρικα, τα προγράμματα-ψίχουλα, που πέφτουν από το τραπέζι κάθε φορά που τινάζουν το τραπεζομάντιλο για να το ξαναστρώσουν για κάποιο καινούριο φαγοπότι και τα οποία προγράμματα-ψίχουλα περιμένουν καρτερικά χιλιάδες λιγομαριασμένα σκυλάκια κάθε ηλικίας, μόρφωσης, προϋπηρεσίας, εμπειρίας, ανεργίας, αχρηστία...

Πολύς λόγος γίνεται, τον τελευταίο καιρό, ανάμεσα στα πολλά που συζητιούνται, για το εάν πρέπει ή όχι να συμφωνήσουμε στην θεσμοθέτηση και λειτουργία μιας ψηφιοποιημένης σχολικής τάξης. Η συζήτηση έχει διέλθει από πολλά στάδια για να καταλήξει σε μια διαμάχη για το εάν παραβιάζονται και πώς, τα προσωπικά δεδομένα μαθητών και εκπαιδευτικών. Εάν δηλαδή η χρήση ηλεκτρονικών μέσων μετάδοσης του μαθήματος ενέχει κάποιους κινδύνους και συνεπώς ποια είναι  τα  ενδεδειγμένα μέσα (θα βιντεοσκοπείται ή μόνο θα ηχογραφείται το μάθημα; κ.ά.)  και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που προκύπτουν (λογοκρισία και αυτολογοκρισία εκπαιδευτικού και μαθητή, απώλεια της λεπτής ιδιαιτερότητας της στιγμής ή της αύρας σχολικής ατμόσφαιρας κ.ά.). Είναι μια συζήτηση στην οποία  θα φτάναμε έτσι κι αλλιώς κάποτε, με τη διαφορά ότι τώρα γίνεται κάτω από την πίεση και με τους όρους που θέτει η πανδημία και ο κυρίαρχος περί την πανδημία λόγος. Εκ των πραγμάτων λοιπόν, λαμβάνει έναν τεχνοκρατικό - νομικι...

Τελείωσε το καλοκαίρι. Το ανθεκτικό καλοκαίρι, ακόμα και σε μας εδώ στο Νότο  -ας το πούμε ποιητικά- δίπλωσε τα φτερά του! Και τι θα απογίνουν τώρα όλες αυτές οι "πραμάτειες" του καλοκαιριού; Όλος αυτός ο πολύχρωμος, πληθωρικός, χαρούμενος κόσμος,  ο αραδιασμένος κατά μήκος των τσιμεντοστρωμένων παραλιών, όλα αυτά τα αλλοπρόσαλλα στοιβαγμένα πράγματα; Κάποια απ' αυτά θα πεταχτούν ως άχρηστα στα σκουπίδια. Τα περισσότερα όμως θα αποθηκευτούν για το  επόμενο καλοκαίρι. Γιατί αυτή είναι η λειτουργική χρησιμότητά τους: να αποτελούν το ντεκόρ, το απαραίτητο φαντασμαγορικό που θεωρείται ως το κατάλληλο για να δοθεί η ώθηση αλλά και ο σκοπός της κατανάλωσης των διακοπών . Διότι δίχως φαντασμαγορία, δίχως την κατασκευή ενός ομοιώματος μιας "άλλης" καλύτερης, πιο χαρούμενης, πιο ξέγνοιαστης και απολαυστικής ζωής, το να πηγαίνει κανείς απλώς σε ένα άλλο τόπο για να κοιμηθεί, να φάει, να κάνει μπάνιο, να φλερτάρει κλπ, θα ήταν κάτι που θα στερούταν έναν επαρκή λόγ...

Στη μνήμη της Είναι δύσκολο, εξαιρετικά δύσκολο να γράψει κανείς για τoν θάνατο της Σούζαν Ήτον. Και ξέρω ότι, όταν ο καλός φίλος της σελίδας και ποιητής Νίκος Χουρδάκης, με παρακίνησε να γράψω κι εγώ κάτι, ως ένα βαθμό αυτή τη δυσκολία είχε στο νου του. Ο ίδιος, παλεύοντας με αυτήν, έγραψε το ποίημα Κλάμα για την Suzanne Eaton που δημοσιεύεται στην αμέσως προηγούμενη ανάρτηση. - Γράψε κάτι , μου είπε... μια άποψη,  κάνε έστω ένα σχόλιο πάνω στο ποίημα..... Σε τι συνίσταται αυτή η δυσκολία; Ναι, είναι δύσκολο να φέρεις στο επίπεδο του λόγου ένα έγκλημα, δίχως να περιπέσεις σε μια κούφια αναπαραγωγή, δίχως να παγιδευτείς σ' ένα αναμάσημα των ίδιων  χαρακτηρισμών και στερεότυπων εκφράσεων, όπως αποτρόπαιο, μας γεμίζει φρίκη,    το τέρας κλπ.  με τα οποία οι τελάληδες των δελτίων, μέσα σε λίγα λεπτά προλαβαίνουν να πουλήσουν την φτηνή δημοσιογραφική πραμάτεια τους, ένα μείγμα αηδίας, αρρωστημένης περιέργειας και τρόμου,  σ' ένα χάσκον...