[ παράκοσμος_ ]

Ἀλλ᾽ Ἐκεῖνος, ὅστις ἀνέστη «ἕνεκα τῆς ταλαιπωρίας τῶν πτωχῶν καὶ τοῦ στεναγμοῦ τῶν πενήτων», ὅστις ἐδέχθη τῆς ἁμαρτωλῆς τὰ μύρα καὶ τὰ δάκρυα καὶ τοῦ λῃστοῦ τὸ  Μνήσθητί μου , θὰ δεχθῇ καὶ αὐτῆς τῆς πτωχῆς τὴν μετάνοιαν, καὶ θὰ τῆς δώσῃ χῶρον καὶ τόπον χλοερόν, καὶ ἄνεσιν καὶ ἀναψυχὴν εἰς τὴν βασιλείαν Του τὴν αἰωνίαν. Χ ωρίς Στεφάνι Τάχα δὲν ἦτον οἰκοκυρὰ κι αὐτὴ στὸ σπίτι της καὶ στὴν αὐλήν της; Τάχα δὲν ἦτο κι αὐτή, ἕναν καιρόν, νέα μὲ ἀνατροφήν; Εἶχε μάθει γράμματα εἰς τὰ σχολεῖα. Εἶχε πάρει τὸ δίπλωμά της ἀπὸ τὸ Ἀρσάκειον. Κ᾽ ἐτήρει ὅλα τὰ χρέη της τὰ κοινωνικά, καὶ μετήρχετο τὰ οἰκιακὰ ἔργα της, καλύτερ᾽ ἀπὸ καθεμίαν. Εἶχε δὲ μεγάλην καθαριότητα εἰς τὸ σπίτι της, κ᾽ εἰς τὰ κατώφλιά της, πρόθυμη ν᾽ ἀσπρίζῃ καὶ νὰ σφουγγαρίζῃ χωρὶς ποτὲ νὰ βαρύνεται, καὶ χωρὶς νὰ δεικνύῃ τὴν παραξενιὰν ἐκείνην, ἥτις εἶναι συνήθης εἰς ὅλας τὰς γυναῖκας τὰς ἀγαπώσας μέχρις ὑπερβολῆς τὴν καθαριότητα. Καὶ ὅταν ἔμβαινεν ἡ Μεγάλη Ἑβδομάς, ἐδιπλασίαζε τ᾽ ἀσπρίσματα καὶ τὰ πλυσίματα, ...

 «Τώρα, τώρα, ἐφτάσαμε, ψυχή μου». Κανὲν δυστύχημα δὲν ἔμελλε νὰ συμβῇ. Ὅλος ὁ κόσμος θὰ ἐσώζετο. «Ἐζαλίσθης, ψυχή μου; Ὅλα καλὰ τώρα. Ἐπνίγη κανείς; Ὄχι, ἀφοῦ ἐγλύτωσες σύ» Ὅλος ὁ κόσμος θὰ ἐσώζετο.... 'Aλλο ένα σημείο που θα άξιζε να καθυστερήσει η ανάγνωσή μας... ένα σημείο που θα μπορούσε κάπως να αναχαιτίσει την βιάση μας... ή  να τύχει κι αυτής ακόμα της εύνοιάς μας καθώς θα του παραχωρούσαμε ένα μικρό χώρο μέσα μας, να ζει και να υπάρχει μαζί μας...είναι αυτό:  Ὅλος ὁ κόσμος θὰ ἐσώζετο.... Προτείνω λοιπόν, να καθυστερήσουμε στο σημείο εκείνο στο οποίο ο Γιωργής της Μπούρμπαινας φτάνει ...με άλμα. Αμέσως μετά την σκηνή του πνιγμού, του θανάτου τόσων ανθρώπων,  στο διήγημα Ερως - Ήρως , υπάρχει η σκηνή του "παραδείσου"  : Ὤ, πῶς θὰ ἔπεφταν ἀφανισμένοι, μισοπνιγμένοι, στάζοντες θάλασσαν, ἐπάνω εἰς τὴν ἄμμον. Ἀναπλασμένοι καὶ ἀναβαπτισμένοι. Νέος Ἀδὰμ καὶ νέα Εὔα, φέροντες τοὺς χιτῶνας θαλασσοβρεγμένους κολλητὰ εἰς τὴν ἐπιδερμίδα των,...

Ὁ Παπαδιαμάντης ἦταν κλειστὸς τύπος. Μιὰ φορὰ ὅμως πῆρε τὸ θάρρος καὶ ἀπήγγειλε στὸν Μητσάκη ἕνα ἐρωτικό του ποίημα.  Ἐκεῖνος θέλοντας νὰ τὸν πειράξει: -Ὥστε ἔτσι, κύριε Ἀλέξανδρε! Ἔχουμε ἔρωτες καὶ τοὺς τραγουδοῦμε τόσο ὄμορφα! -Ἐγὼ δὲν ἔχω ἔρωτες, ἀποκρίθηκε ὁ Παπαδιαμάντης, χαμηλώνοντας τὰ μάτια. Ὁ ἥρωάς μου ἔχει! Από το Επετειακό λεύκωμα: Εις μνήμην Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911), επιμ. Σ. Κάκουρα - Κων. Μπαλωμένου.    Πηγή: Ομάδα Θεολογία, Υμνογραφία και Ποίηση  Όνειρο στο κύμα - Ορχηστρικό  Μουσική : Νίκος Μαστοράκης Στα μάτια τα ψιχαλιστά που `χει ο έρωτας καρτέρι πόσο μεθύσι μέθυσα ένας Θεός το ξέρει..   Μουσική: Μανώλης Λιαπάκης Τραγούδι: Σωκράτης Μάλαμας Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Από το CD "Το σκοτεινό τρυγόνι"

Ο Αλ. Παπαδιαμάντης στο καφενείο της Δεξαμενής, φωτογραφία τραβηγμένη από τον Παύλο Νιρβάνα Του Σταύρου Ζουμπουλάκη ​ ​ Το 2007 προστέθηκε από τον Βασίλειο Τωμαδάκη ένα ακόμη διήγημα στο παπαδιαμαντικό corpus, «Το γιαλόξυλο», το οποίο μάλιστα πρόλαβε και συμπεριλήφθηκε στην τελευταία έκδοση των Απάντων του, από την εφ. «Το Βήμα», επιμ. Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, 2011, τόμ. 11. Τον Οκτώβριο 2014 προστέθηκε από τον Νίκο Σαραντάκο ένα ακόμη, «Η νοσταλγία του Γιάννη», που εκδόθηκε μόνο του σε κομψή έκδοση από τις εκδόσεις Ερατώ. Το αθησαύριστο διήγημα το είχε ήδη αναρτήσει ο ευρετής του, από τις 15.7.2012, στο ιστολόγιό του και πιθανολογούσε με ισχυρά επιχειρήματα την παπαδιαμαντική πατρότητα. Τα σχετικά φιλολογικά και τα πειστήρια της γνησιότητας του νεοφανούς διηγήματος τα παρέχει ο Ν. Σαραντάκος στην εισαγωγή και στο επίμετρο της έκδοσης. Η «Νοσταλγία του Γιάννη» ανήκει στα πασχαλινά του συγγραφέα του και έχει ήρωα ένα στραβόξυλο, τον Γιάννη τον Λιοσαίο, που αγαπούσε τ...

Κ αμιά δεκαριά σειρές πριν το τέλος του διηγήματος "Ερως - Ήρως" υπάρχει η εξής φράση : Ὀλίγον ἀκόμη ἤθελε διὰ νὰ τὸ κάμῃ, ἀλλὰ τὸ ὀλίγον αὐτὸ ἔλειψεν. Κι είναι, θαρρώ, αυτή η αράδα που τελειώνει - αρτιώνει - το ποίημα ετούτο του Αλ. Παπαδιαμάντη. Μου φαίνεται σα να στέκει εκεί για να κλειστεί, να ολοκληρωθεί μέσα σε ετούτη την περίοδο του λόγου, ό,τι ειπώθηκε προηγούμενα, σε όλη την διήγηση. Μια αράδα που μιλάει για κάτι που έλειψε, για κάτι ελάχιστο, που δεν υπήρξε ποτέ κι όμως αυτό το ολιγοστό που δεν ονομάζεται, που είναι σαν άρνηση και απουσία, είναι αυτό που κάνει όλα τα άλλα να πάρουν ένα νόημα εκ του πλείονος , έξω από αυτά τα ίδια. Το χωρίον το ωραίον, το παραθαλάσσιον, η ναυτοσύνη του Γιωργή, το σπίτι με τα φωτισμένα παραθύρια του , οι θόρυβοι που έφταναν έως αυτόν, τα βιολιά, τα λαούτα και τα λαλούμενα, ο Σιγουράντζας με τα μισόλογά του, η μεταμεσονύχτια πομπή - του γάμου της και του θανάτου του-, η μάνα του που υπώπτευεν και ήξευρε και ησθάνετο, η μάνα ...

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, έργο Γ. Κόρδη Ἡ βάρκα ἀραγμένη στὴν ἀκρογιαλιάν, ἡ μπαρούμα δεμένη ἔξω εἰς ἕνα βράχον, δίπλα εἰς τὴν ἄμμον τοῦ Χειμαδιοῦ, παραπέρα ἀπὸ τὸ Μικρὸ Μουράγιο τῆς Πιάτσας, κάτω ἀπὸ τὸν βραχώδη κρημνὸν τοῦ Πανωμαχαλᾶ. Καὶ ὁ μικρὸς ναύτης, ὁ Γιωργὴς τῆς Μπούρμπαινας, ἐξαπλωμένος ἐπάνω εἰς τὴν πρύμνην, μὲ μίαν βελέντζαν τυλιγμένος, βωβός, ἀκίνητος, μὲ ἀνοικτὰ τὰ ὄμματα, σπινθηρίζοντα εἰς τὸ σκότος, ὡμοίαζε μὲ τὸν δράκον τοῦ παραμυθιοῦ κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐκοιμᾶτο μὲ ἀνοικτὸν τὸ ὄμμα. Δὲν ἐξήρχετο στεναγμὸς οὔτε πνοὴ ἀπὸ τὸ στόμα του. Τὸ στῆθός του δὲν ἐκολποῦτο. Θὰ ἔλεγες ὅτι ἀνέπνεε πρὸς τὰ ἔσω, ὅτι ἔζη μόνον ζωὴν ἐνδόμυχον. Εἶχαν περάσει τὰ μεσάνυκτα πρὸ πολλοῦ. Ὀλίγα φῶτα ἐφαίνοντο ἀκόμη λάμποντα ἀμυδρῶς εἰς τοὺς φεγγίτας τῶν οἰκιῶν, ὁλόγυρα, σιμὰ εἰς τὴν ἀκρογιαλιάν. Γαλήνιος ἡ θάλασσα ἐκοιμᾶτο, καὶ μόνον εἰς τὴν ἀκροπελαγιὰν ὡς ρογχάλισμά της ἐρρόχθει, ἐφλοίσβιζε μελαγχολικῶς φωσφορίζον τὸ κῦμα. Καὶ ἡ βάρκα ἐλικνίζετο ἐλαφρά, ὡς διὰ τῆς ἁπαλωτέρα...

Μάνα μου, εγώ είμαι τ' άμοιρο το σκοτεινό τρυγόνι όπου το δέρνει ο άνεμος βροχή που το πληγώνει.. Το δόλιο όπου κι αν στραφεί απ' όπου κι αν περάσει δε βρίσκει πέτρα να σταθεί κλωνάρι να πλαγιάσει.. Εγώ βαρκούλα μοναχή βαρκούλα αποδαρμένη μέσα σε πέλαγο ανοιχτό σε θάλασσα αφρισμένη.. Παλεύω με τα κύματα χωρίς πανί, τιμόνι κι άλλη δεν έχω άγκυρα πλην την ευχή σου μόνη.. Όταν ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων , ο κυρ-Αλέξανδρος ο Παπαδιαμάντης, έγραφε αυτό το τόσο λιτό και πονεμένο ποιήμα, το " Σκοτεινό τρυγόνι ",  περιέγραφε την στερημένη του ζωή στην πρωτεύουσα, την εξορία του από τους κόλπους της μητρικής γης και βυθομετρούσε την ψυχή του για να βρει τι είναι αυτό που τον κάνει και αντέχει... Κι αντέχει τον κατατρεγμό, τον άγριο άνεμο, τόση βροχή, τόση στέρηση, τόση εσωτερική μοναξιά, τα κύματα στην άγρια θάλασσα του κόσμου.... Κι αυτό που έβρισκε στα βάθη της απλής, της ποιητικής και ψάλλουσας ψυχής του, ήταν   η μητρική ευχή .  Παλεύω μ...