ἥλιος κυκλοδίωκτος, ὡς ἀράχνη, μ᾿ ἐδίπλωνε καὶ μὲ φῶς καὶ μὲ θάνατον ἀκαταπαύστως.
(Ωδή τρίτη, Εις Θάνατον, ...Ανδρέας Κάλβος)

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2018

_ιστορίες λεωφορείου:οι αγαπημένοι μου χώροι

Οι σταθμοί των υπεραστικών λεωφορείων και τα λεωφορεία τα ίδια, είναι οι αγαπημένοι μου χώροι.

Δύο άνθρωποι που κάθονται στην αποβάθρα,σε ένα τραπεζάκι περιμένοντας το λεωφορείο.
Ένας άντρας και μια γυναίκα
απροσδιόριστοι μέσα στο πλήθος
κι όμως απολύτως προσδιορισμένοι μεταξύ τους
ηλικίας παρόμοιας
αλλά και εντελώς άλλης από αυτή που φαίνονταν να είναι
θα μπορούσε για παράδειγμα αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι
κάποιος να τους έβλεπε για εικοσιπέντε χρονών
ενώ την ίδια στιγμή κάποιος άλλος για εβδομήντα
ή για όσο ακριβώς ήτανε.
Δεν είχε σημασία γι' αυτούς
ήταν οι ίδιοι άνθρωποι.
Βασικά ήταν αόρατοι.
Πίνανε μπύρα από φτηνά μεταλλικά κουτάκια
Διψούσανε
Μιλούσανε
όπως άλλοι εκεί γύρω μπορεί να πίνανε καφέ ή κάτι παρόμοιο
όπως εκεί γύρω άλλοι μπορεί να μιλούσανε επίσης
για το πρόγραμμα της τηλεόρασης, τις δηλώσεις του πρωθυπουργού ή για κάτι παρόμοιο...
Για τον Έρωτα μιλούσανε
Για τον Χρόνο
Για την Ζωή
Για την πρώτη Νιότη
Για Μυστικά μιλούσανε

Ανάμεσά τους
ένα τραπεζάκι του σταθμού
χρόνια, ονόματα, δρόμοι,
ένα ποτάμι που κατέβαινε.

Τα λεωφορεία φτάνουν και αναχωρούν στην ώρα τους
και μπορείς να φύγεις
ή να τ' αφήσεις να φύγουν.

 Ένα μόνο άγγιγμα
στη βάση του λαιμού
το μεγαλειώδες ποτάμι που κατέβαινε ανάμεσά τους.

Είναι οι αγαπημένοι χώροι
οι αγαπημένοι μου άνθρωποι.



_ιστορίες φροντίδας σε χώρο εσωτερικό (xiii)

Βλέποντάς την στο κρεβάτι κοντά δύο χρόνια, ακίνητη
μόνο το αριστερό χέρι είχε ακόμα μια δυνατότητα κίνησης πάνω κάτω, δεξιά και αριστερά
και το κεφάλι, καθώς κουνιόταν για να διώξει κάποια μύγα που καμιά φορά, καθόταν στα μάτια ή στα χείλη της
Βλέποντάς την στο κρεβάτι, αμίλητη
μόνο κάποια παραμιλητά και ακατάληπτα λόγια κάπου κάπου την άκουγα να λέει, και στην αρχή προσπάθησα να καταλάβω μήπως θέλει κάτι να μου πει, κάποιος πόνος, ενόχληση ή επιθυμία, αλλά τίποτα από αυτά δεν ήτανε... έλεγε τα δικά της με τα μάτια καρφωμένα στο ταβάνι.
Βλέποντάς την στο κρεβάτι, να μασουλάει με το στόμα της άδειο από φαΐ και δόντια, μηχανικά και ατελείωτα μασουλήματα....
Τόσο σταθερή, τόσο άδεια, κοντά στο τέλος...
Σκέφτηκα  το σώμα,
το σώμα που  χρησιμοποιήθηκε  ανελέητα, γεννώντας και δουλεύοντας, θηλάζοντας και τηγανίζοντας ατελείωτα παιδιά και κεφτέδες...

Τι άλλο θα μπορούσε να κάνει αυτό το σώμα;
Αξιοποιώντας την δύναμη της βαρύτητας
κατέπεσε στο κρεβάτι,
και σε ένα κρεσέντο δύναμης της αδυναμίας του
έκλεισε απ' έξω όλον τον κόσμο, όλο τον λόγο, όλη την ζωή,
κάθε παράπονο, κάθε σκέψη, κάθε άλλον, κάθε δυνατότητα, κάθε άλλη δυνατότητα
τα πάντα....
και συνέχιζε
και συνέχιζα
καθαρίζοντας και αλείφοντας και σκουπίζοντάς το
τόσο σταθερή, τόσο άδεια, τόσο κοντά...
της πρόσφερε
της πρόσφερα
την λύτρωση...

Κυριακή, 7 Οκτωβρίου 2018

_περί ευθύνης (1)

Η ευθύνη είναι το πιο παράδοξο πράγμα που συμβαίνει στους ανθρώπους. Και ίσως είναι το μόνο που πραγματικά μας διαφοροποιεί από τα άλλα είδη με τα οποία έχουμε κοινή καταγωγή.
Μας διαφοροποιεί επίσης από τις μηχανές, οι οποίες ως κατασκευάσματα πραγματοποιούν τα υλικά και νοητικά μέρη που ο κατασκευαστής τους προσέδωσε, δεν μπορούν όμως να συνθέσουν τα μέρη αυτά σε μια ενιαία εκδοχή: τα υλικά μέρη (π.χ. τα μεταλλικά) και τα νοητικά (π.χ. η λειτουργία για να...) παραμένουν δύο ξεχωριστά τμήματα. Έτσι,  ένα αυτοκίνητο παραμένει μια ποσότητα μετάλλων, πλαστικών κλπ. ακόμα κι αν η λειτουργία του καταστραφεί μετά από ένα τρακάρισμα, ενώ η νοητική διάταξη, ο λόγος- ένεκα- του οποίου το αυτοκίνητο κατασκευάστηκε, δηλ. η ταχεία μετακίνηση, εξακολουθεί επίσης να υπάρχει ανεξάρτητα από την καταστροφή των υλικών μερών του. Επειδή τα δύο αυτά μέρη παρότι τα συναντάμε αθροισμένα στο πράγμα που λέμε αυτοκίνητο, παραμένουν σε έναν αξεπέραστο διαχωρισμό μεταξύ τους, για το λόγο αυτό, τα αυτοκίνητα δεν φέρουν καμία ευθύνη για ότι συμβεί στην διάρκεια της λειτουργίας τους, της κίνησης ή της στάσης τους.

Από αυτά που μέχρι τώρα έχω πει, βγαίνει ότι η ευθύνη στην οποία αναφέρομαι, δεν προκύπτει ως το άθροισμα υλικών και νοητικών μερών, όπως στην περίπτωση ενός αυτοκινήτου  που λειτουργεί καλά. Ως εκ τούτου η   ευθύνη στην οποία αναφέρομαι, δεν είναι μια νομική έννοια, που όπως συχνά νομίζεται ταυτίζεται με την υποχρέωση και θεωρείται απαραίτητη για την σωστή λειτουργία των ανθρώπινων κοινωνιών.
Η ευθύνη δεν είναι λειτουργικής φύσεως, όπως η υποχρέωση.αλλά κάτι πολύ περισσότερο: είναι μια σύνθεση ανώτερου επιπέδου, που δεν αφορά ούτε στην υλική πραγματικότητα την οποία έχουμε κληρονομήσει (καταγωγή, ενορμήσεις, αναγκαιότητες κλπ.) ούτε την νοητική, αυτήν ένεκα της οποίας/για χάρη της οποίας , κάνουμε ό,τι κάνουμε μέσα στον κόσμο.
Η ευθύνη, κατά την άποψή μου, είναι το στοιχείο εκείνο που μας ενώνει και ταυτόχρονα μας διαφοροποιεί από τον κόσμο. Στην ευθύνη, δηλαδή, συμβαίνει το παράδοξο της ταυτόχρονης συσσωμάτωσης και εξατομίκευσης του καθενός από εμάς.

Το πώς το καταλαβαίνω αυτό, θα προσπαθήσω να το πω σε άλλη ανάρτηση. Προοικονομώ όμως ένα μέρος του προβληματισμού μου, λέγοντας ότι σε έναν κόσμο της ατέλειας, το να καταλάβουμε την ευθύνη και πολύ περισσότερο το να την αναλάβουμε είναι το μόνο τέλειο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε.  Και ότι η παιδαριώδης κατάσταση στην οποία κατρακυλά η ανθρωπότητα στο σύνολό της, παρά την έκρηξη των υλικών και διανοητικών επιτευγμάτων της, δεν είναι καθόλου άσχετη από το θέμα της ευθύνης και τις παρανοήσεις σχετικά με αυτό. Για την ώρα αυτά είναι αρκετά.

Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2018

_καθημερινότατα : take it away

Το λεωφορείο είναι έτοιμο για αναχώρηση.
Σε μια μικρή ουρά μπροστά από την πόρτα του λεωφορείου του ΚΤΕΛ, εγώ και πέντε - έξι άτομα ακόμα, περιμένουμε με τα εισιτήρια στο χέρι, την ελεγκτή να κόψει το εισητήριο για ν' ανέβουμε. Ακόμα και σε μια τόσο μικρή ουρά, κάποιοι βιάζονται να περάσουν πρώτοι... η αγωνία  δεν τους εγκαταλείπει ποτέ... ας είναι όμως, για άλλο ήθελα να μιλήσω.

Δίπλα μου μια νεαρή γυναίκα γύρω στα εικοσιπέντε, με ινδική φυσιογνωμία, κρατώντας ένα σακίδιο και ένα μπουκάλι κοκα κόλα που μόλις είχε αγοράσει.
Η ελεγκτής προσέχει το μπουκάλι πριν ακόμα φτάσει η σειρά της κοπέλας.
Της δείχνει με το δάχτυλό της το μπουκάλι....drink...και το κουνάει απαγορευτικά.
Όπως έχω ξαναπεί, οι οδηγοί, είτε είναι οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες του λεωφορείου είτε κάποιος υπάλληλός τους, είναι ικανοί να σταματήσουν στη μέση του δρόμου αν υποψιαστούν ότι κάποιος επιβάτης τρώει ή πίνει μέσα στο λεωφορείο... θα έχουν κι αυτοί τα δίκια τους.
Η κοπέλα με την ινδική φυσιογνωμία τώρα είναι μπροστά μου και η ελεγκτής της επαναλαμβάνει την απαγόρευση, εφαρμόζοντας τους κανόνες του ελέγχου.
I' ll not drink ....είπε η κοπέλα.
Take it away, την διέταξε η ελεγκτής.
Μα, μόλις το είχε αγοράσει... κι ήταν μια δροσερή και σφραγισμένη κόκα κόλα!
Take it away.... επανέλαβε, με ύφος που δεν σήκωνε πολλά και δείχνοντάς της τον κάδο των απορριμμάτων που βρισκόταν εκεί δίπλα, συνέχισε τον έλεγχο και εμείς οι υπόλοιποι ανεβαίναμε κανονικά.
Τότε η κοπέλα με την ινδική φυσιογνωμία, απομακρύνθηκε λιγάκι, προς την κατεύθυνση των κάδων, και γυρνώντας την πλάτη της, έχωσε μέσα στο σακίδιό της το μπουκάλι.
Κρατώντας τώρα μόνο το σακίδιο και το εισιτήριό της στο χέρι, πλησίασε την ελεγκτή και εκείνη με επαγγελματισμό, τσέκαρε τον προορισμό, έσχισε το απόκομμα και η κοπέλα πέρασε μέσα...
Έκατσε μόνη της σε κάποιο από τα πίσω καθίσματα, κρατώντας στην αγκαλιά της το σακίδιο με το μπουκάλι και το κείνο το γαργαλιστικό αίσθημα της δίψας στο στόμα της...

Κάπως έτσι ταξιδεύουμε όλοι.... Οι κανονισμοί τηρούνται με ακρίβεια. Οι ελεγκτές ελέγχουν και οι οδηγοί οδηγούν...Τώρα, τι κουβαλάει ο καθένας στο σακίδιό του, αυτό είναι μια άλλη take it away ιστορία....   

_ένα φανταστικό απόγευμα με τον Τσβάιχ



Αν κάποιο απόγευμα συναντιόμουν με τον Τσβάιχ,
θα καθόμασταν εδώ έξω στην φθινοπωρινή αυλή
και θα του έλεγα
Στέφανε, σε καταλαβαίνω βαθιά
ήταν ωραίος ο κόσμος σου....
Βιέννη, Όπερα, ευγενικοί και μορφωμένοι άνθρωποι
πνεύμα, δαντέλες, μουσικοί, ποιητές και ζωγράφοι
Και κάποια μαυριδερά,  σημεία εδώ και κει
μάλλον διακοσμητικό ρόλο έπαιζαν,
μέσα στην ενοχλητική ασημαντότητά τους
μέσα στις ωραίες Πρωτεύουσες του κόσμου σου.

Φρεσκοκομμένα κόκκινα σταφύλια από την κρεβατίνα μας
θα τρώγαμε ρώγα ρώγα και θα τον κέρναγα καυτή δροσάτη τσικουδιά...

Μα όταν
και συ Στέφανε Τσβάιχ βρέθηκες
επί ξύλου κρεμάμενος
μεσ' την Οδύνη του κόσμου που ταξιδεύει στο χρόνο
απαράγραπτη, παρούσα πάντα και αμετάθετη,
τότε μια φρικτή ερώτηση σε διαπέρασε
μήπως ο Πολιτισμός που τόσο λάτρεψες και υπηρέτησες πιστά και παθιασμένα, δεν μπορεί να απαλύνει την οδύνη αυτή
και μήπως η Τέχνη δεν είναι, ίσως μόνο, το Ιδεώδες και το Υψηλό που καταλαμβάνει τον καλλιτέχνη, όπως ιδεαλιστικά σου άρεσε να πιστεύεις,
αλλά ο θρήνος της οδύνης μας, η μαύρη γήινη ζύμη που μέσα της γεννιόμαστε και θα πεθάνουμε σ' αυτήν και οι γυμνές πατούσες μας
-  που ένας ομότεχνός σου στο νότο, ένας με τσιγγάνικη ρίζα, τον είπε, στην γλώσσα του, ντουέντε-
και τότε μια βαθιά αλήθεια έλαμψε μέσα σου
και πήρες την απόφαση
που είναι η ρίζα όλων των αποφάσεων και κάθε ηθικής θεωρίας και θρησκείας,
μπηγμένη σα σταυρός σε βράχο
να αποσυνδέσεις τον εαυτό σου από την οδύνη αυτή
δίνοντας με αυτόν τον τρόπο
μια απάντηση
στην φρικτή ερώτηση που έκαψε
το μυαλό
και τον κόσμο σου.

Θα του έδινα να καπνίσει ένα απ' τα φτηνά στριφτά τσιγάρα μου
και ακούγοντας μια σονάτα για πιάνο του Βάγκνερ, μες τους καπνούς
και το πορτοκαλί του ουρανού
θα του' πιανα το χέρι στοργικά...

Αχ! Στέφανε, να'ξερες πόσο καταλαβαίνω
επί ξύλου κρεμάμενος...
την εβραϊκή ψυχή σου.

Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου 2018

_επίκαιρο σχόλιο: για την κανονικότητα, με αφορμή τον θάνατο του Ζ. Κωστόπουλου

Αυτές τις μέρες παρακολούθησα κάπως την συζήτηση που έγινε με αφορμή το θάνατο του Ζακ Κωστόπουλου, την οποία και εγκατέλειψα, διότι κυλούσε μέσα στα αναμενόμενα πλαίσια : από τη μια ένα αστυνομικού τύπου ρεπορτάζ για τις αιτίες του θανάτου, με μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων και διαρροές από το τραπέζι του ανατόμου - ιατροδικαστή, από την άλλη  μια διαμάχη για τις αρμόζουσες συμπεριφορές απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα, κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να είμαστε ανεκτικοί και πολιτισμένοι, να μην κρίνουμε με φασιστικά κριτήρια και κάποιοι άλλοι ότι θα πρέπει να σταθούμε αποφασιστικά απέναντι σε τέτοια παρακμιακά φαινόμενα, που θίγουν τα ήθη και την αισθητική, συνήθως κράζοντας και βιαιοπραγώντας,  για να καταλάβουν ότι "δεν τους παίρνει"...
Υπάρχει βέβαια και η μερίδα εκείνη που με αξιοσημείωτη βιάση και προκατασκευασμένες αντιθέσεις, επενδύει πολιτικά σε αυτά τα ξεσπάσματα της βίας, στήνοντας ένα σκηνικό αντιπαρατιθέμενων στρατοπέδων και κλείνοντας για άλλη μια φορά τις στρόφιγγες της σκέψης και του νηφάλιου προβληματισμού της ελληνικής κοινωνίας.
Το θέμα, έτσι κομμένο και ραμμένο, μ' αυτούς τους τρόπους, της πληροφόρησης, της λεκτικής αντιπαράθεσης και της πολιτικής εκμετάλλευσης, θα μπορούσε να γίνει ένα πρώτης τάξεως τηλεοπτικό προϊόν, κατάλληλο για τα δελτία ειδήσεων....

Τι άλλο θα μπορούσε να γίνει ;
Γνωρίζω από προσωπική μελέτη τις κοινωνιολογικές αναλύσεις που συνοδεύουν το φαινόμενο των queer κινημάτων, οι οποίες τα θεωρούν ασφαλείς δείκτες ότι σε επίπεδο κοινωνικών αγώνων, κλείνει ο μεγάλος κύκλος που άνοιξε με την γαλλική Επανάσταση και η διεκδίκηση της  ισότητας, την οποία υπηρέτησαν για τρεις αιώνες τα διάφορα κινήματα (εργατικό, φεμινιστικό, αντιαποικιοκρατικό, αντιρατσιστικό κλπ.), αντικαθίσταται με την διεκδίκηση του δικαιώματος στην διαφορά. Αυτό όμως δεν λέει και πολλά πράγματα για την πραγματικότητα με την οποία έρχεται σε επαφή ο σημερινός άνθρωπος και τον τρόμο που αυτά τα φαινόμενα του προκαλούν.

Προτίμησα, λοιπόν, να δω κάποια βίντεο από συνεντεύξεις του Κωστόπουλου, όχι για να μείνω προσκολλημένη στην περίπτωση του προσώπου αυτού του ανθρώπου, αλλά για να καταλάβω ποιά είναι η σχέση των φαινομένων αυτών με τον τρόμο και πώς αυτός ο τρόμος στα χέρια επιδέξιων διαχειριστών μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη υποδούλωση των ανθρώπων.
Αυτό που κατά τη γνώμη μου, δηλώνουν αυτές οι περιπτώσεις, οι οποίες ατυχώς λαμβάνουν έναν δήθεν κινηματικό χαρακτήρα, δεν είναι η πρόκληση απέναντι στα χρηστά ήθη μιας κοινωνίας, ούτε επιδιώκουν να ξεσκεπάσουν κάποια υποκριτική κοινωνική ηθική. Αυτά είναι πράγματα προ πολλού απομυθοποιημένα και κανείς σήμερα δεν ασχολείται με τις σεξουαλικές προτιμήσεις ή τα σεξουαλικά παραπτώματα εγγάμων, αγάμων και λοιπών...
Επίσης, αυτά τα φαινόμενα ή τα κινήματα, δεν εναντιώνονται ούτε καταγγέλλουν κάποια μορφή εξουσίας, θα έλεγα μάλιστα ότι τα ζητήματα αυτά που κατ'εξοχήν και παραδοσιακά ονομάζονται πολιτικά, δεν υπάρχουν στους προβληματισμούς τους.

Τότε, σε τι ακριβώς αναφέρονται αυτοί οι άνθρωποι;
Βλέποντας τα βίντεο του Κωστόπουλου, όπως σας είπα, σκέφτηκα ότι αυτό στο οποίο εναντιώνονται είναι η κανονικότητα,  αυτό, δηλαδή, το χαρακτηριστικό που τα πάσης φύσεως υπερκείμενα και αυτονομημένα Συστήματα επιθυμούν σε μια παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα.
Η κανονικότητα είναι μια ελεγχόμενη μεσοσταθμική κατάσταση, στην οποία οι άνθρωποι έχουν υπερκαθορισμένες ανάγκες, προτιμήσεις, επιθυμίες, όνειρα. Η μεσοσταθμική αυτή κατάσταση μπορεί να εκφραστεί τυπικά μέσα από την αριθμοποίηση η οποία έχει εισχωρήσει σε κάθε πλευρά της καθημερινής ζωής (βλ. συστήματα πληρωμών, ΑΦΜ, κωδικοί κλπ.) με αποτέλεσμα τα ατομικιστικά ανθρωπιστικά ιδεώδη να διατηρούνται ως νεκρό γράμμα ή ως διακοσμητικά ιδεολογήματα που ελάχιστη σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Η μεσοσταθμική κανονικότητα είναι η εξέλιξη της υπολογιστικής διάνοιας (ratio) η οποία πλέον δεν αναφέρεται στην ικανότητα των ατόμων να αναλαμβάνουν δράση για την επίτευξη κάποιου ατομικού στόχου, αλλά στα ίδια τα Συστήματα καθ' αυτά και λαμβάνει γι' αυτά υπαρξιακό χαρακτήρα, καθώς μέσω της κανονικότητας επιδιώκεται ο έλεγχος και η αποφυγή  των κρίσεων  με τις οποίες κάθε Σύστημα έρχεται αντιμέτωπο. Αυτό που η μεσοσταθμική κανονικότητα περιγράφει, σε ικανοποιητικό βαθμό,  είναι ο μέσος όρος στον οποίο ο καθένας θα μπορούσε να αναγνωρίσει τον εαυτό του και αυτό που εξασφαλίζει για  τα άτομα είναι η συμπερίληψή τους στα Συστήματα. Μια συμπερίληψη που εάν δεν γίνει ή γίνει χωρίς επιτυχία επιφέρει τον αποκλεισμό, τον συμβολικό ή ακόμα και φυσικό θάνατο των ατόμων. Το αντάλλαγμα γι' αυτή την συμπερίληψη είναι η ύπνωση : τα άτομα και οι κοινωνίες υπνωτούν παραδομένες στους μικρόκοσμους και στις οθόνες τους, ενώ τα Συστήματα δουλεύουν....

Αυτό λοιπόν που φωνάζουν οι άνθρωποι αυτοί είναι : δεν είμαστε κανονικοί.... είμαστε η ίδια η "κρίση" που φοβάστε. 
Και πράγματι βλέποντας τον Κωστόπουλο στην καθημερινή του προετοιμασία για το λεγόμενο drag show στο οποίο εμφανιζόταν, σκέφτηκα ότι ακόμα και αν υπήρχε ένας αριθμός με τον οποίο αυτός ο άνθρωπος θα μπορούσε να εμφανίζεται μέσα στα Συστήματα, αυτός ο αριθμός δεν θα είχε καμία, απολύτως καμία σχέση με την κραυγαλέα αντικανονική ύπαρξη αυτού του ανθρώπου.
Αυτή η ύπαρξη θα παρέμενε μια συνειδητά μη κανονική περίπτωση, ανίκανη να περιγραφεί με οποιοδήποτε αλγόριθμο. Ως εκ τούτου μια ύπαρξη ικανή να παράγει "κρίση", όπως και έγινε...

Αυτό που δεν κατανοούν οι άνθρωποι αυτοί, καθώς ο καθένας τους είναι εγκλωβισμένος σε μια ιστορία ζωής, είναι ότι τα Συστήματα έχουν μια θηριώδη - έως θανάτου-  δύναμη κανονικοποίησης και συμπερίληψης, η οποία εκφράζεται με δύο τρόπους : ο ένας είναι η βία και ο τρόμος και ο άλλος αυτός που υπέδειξα στην αρχή αυτού του άρθρου, δηλ. η αδιάφορη πληροφόρηση, η συμπεριφορική διόρθωση στη βάση των αισθητικών και ηθικών κρίσεων και ο πολιτικός σταβλισμός των διαφόρων και ποικίλων χώρων που αναζητούν ήρωες σε μια αντιηρωϊκή εποχή.

  


Τετάρτη, 26 Σεπτεμβρίου 2018

_στα στρατόπεδα

Μες το στρατόπεδο
στήνουν κι άλλα στρατόπεδα
και μετά άλλα στρατόπεδα των στρατοπέδων
κάθε στρατόπεδο γράφει τον ύμνο του
οι σάλπιγγες σαλπίζουν τον ύμνο του στρατοπέδου τους
οι στρατιώτες ακούνε μέσα στον ύπνο τους τον ύμνο
έμαθαν να ακούνε τον ύμνο
σαν κάποιος να φωνάζει το όνομά τους
σηκώνονται, πιάνει ο καθένας το όπλο του
ξεχύνονται πάντα στο χάραμα μιας νέας μέρας
η νύχτα τους βρίσκει φρικτά διαμελισμένους.
Πέφτει ησυχία στα στρατόπεδα
και το στρατόπεδο ταξιδεύει
στη τροχιά ενός παραγγέλματος
αδιαπέραστου.