ἥλιος κυκλοδίωκτος, ὡς ἀράχνη, μ᾿ ἐδίπλωνε καὶ μὲ φῶς καὶ μὲ θάνατον ἀκαταπαύστως.
(Ωδή τρίτη, Εις Θάνατον, ...Ανδρέας Κάλβος)

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2020

_για το λοιμό : άρθρο γνώμης του Τεύκρου Χατζηλία

Φωτογραφία από την πόλη Γουχάν (πηγή:google)


Στο δικό μας πλανήτη δε θα βρής
 τίποτε πιο αξιόλογο από τάφους.
Έχομε τη μεγαλύτερη ποικιλία τάφων
 απ’ όλους τους αστερισμούς του Κυρίου Σου.
Μα αγαπούμε τους τάφους μας και τους δείχνουμε·
 τάφοι είναι τα διαπιστευτήρια της γης.
 Δεν σε πληροφόρησαν στη χώρα του φωτός, πως τούτος ο τόπος
είναι η πρώτη θυγατέρα της οδύνης;
Τα δάκρυα του ανθρώπου ελάξευσαν
τέτοιας λογής την αντίσταση της πέτρας,
 που τα μνήματα έγιναν τα πρώτα μνημεία μας.
 Η σιωπή του ανθρώπου έκαμε τους τάφους την πιο ιερή Εκκλησία.
 Σ’ αυτήν θα βρής το πυκνότερο πλήρωμα,
 την κατανυκτικότερη λατρεία του Κυρίου Σου, Αρχάγγελε Μιχαήλ.…

Στυλιανός Χαρκιανάκις (1935-2019), «Ξενάγησις Αρχαγγέλου»*


Αυτή την ώρα «ο χλωρός καβαλάρης»** είναι, πάλι, εδώ. Έχει πάρει τη μορφή μιας πανδημίας λόγω μετάλλαξης ενός ιού, που επειδή δεν κατέστη δυνατόν, από αβελτηρία ή άλλους λόγους, να περιοριστεί στην πόλη Γιουχάν (ή Ουχάν) της επαρχίας Χουπέι της Κίνας, όπου έκανε την πρώτη εμφάνισή του, τώρα πια διασπείρεται με ρυθμούς, πιθανόν, γεωμετρικής προόδου στο σύνολο της ανθρωπότητας.

Η εκτίμηση είναι πως όλοι πια ήμαστε επιδεκτικοί νοσήσεως απ’ αυτόν. Εξ’ ου και ο χαρακτηρισμός πανδημία. Όμως η βαρύτητα των επιπτώσεων δεν θα είναι ίδια για όλους. Ένα ποσοστό θα οδηγηθεί στο θάνατο. Είναι οι άνθρωποι με ανίσχυρο ανοσοποιητικό σύστημα: χρονίως νοσούντες και τρίτης ηλικίας. Ένα άλλο ποσοστό θα χρειαστεί νοσηλεία σε μονάδες αυξημένης φροντίδας, ένα άλλο θα εκδηλώσει ήπια συμπτώματα, που μπορούν να αντιμετωπιστούν και οίκαδε, και ένα άλλο, μικρό σε σχέση με το γενικό σύνολο, ποσοστό δεν θα εκδηλώσει καθόλου συμπτώματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να διασπείρει τον ιό.

Τα αντανακλαστικά επιβίωσης έχουν σημάνει παγκόσμιο συναγερμό. Είναι ο φόβος του αγνώστου που αυτή την ώρα κυριαρχεί. Και επιπλέον, γιατί ο COVID-19 είναι πολύ σοβαρότερος και αρκετά κολλητικότερος από την γρίπη, σύμφωνα με τους ειδικούς.***.   Κυκλοφορεί ήδη ευρέως, όμως ακόμη η πλειοψηφία του πληθυσμού δεν έχει νοσήσει. Η κατάσταση όμως πρόκειται, με απόλυτη βεβαιότητα, να χειροτερέψει ραγδαία. Το ερώτημα είναι πόσο ραγδαία, γιατί αυτό έχει να κάνει με τις δυνατότητες των συστημάτων υγείας να ανταποκριθούν στην περίθαλψη των νοσούντων.
Οι πιο ψύχραιμοι μπορούν βέβαια να τιθασεύσουν το φόβο τους με τη βάσιμη ελπίδα δημιουργίας εμβολίων και άλλων θεραπευτικών μέσων, που θα περιορίσουν τους ρυθμούς διασποράς και, κυρίως, τη θνησιμότητα. Όμως ο ιός είναι πια μια πραγματικότητα στη ζωή μας. Όπως είναι και πολλοί άλλοι ιοί, βακτηρίδια, και γενικά παθογόνοι οργανισμοί.

Οι επιπτώσεις της πανδημίας, που δεν έχει λάβει ακόμα το πλήρες μέγεθος της, γίνονται περισσότερο αντιληπτές στη σκέψη και τη συμπεριφορά μας παρά στην ίδια την πραγματικότητα μιας βιωμένης νόσησης που, προς το παρόν, τη γνωρίζουν μόνο οι ήδη νοσούντες, οι οικείοι τους και οι γιατροί και νοσηλευτές που τους φροντίζουν. Επίσης, τη γνωρίζουν θεωρητικά οι ειδικοί επιστήμονες, που κάνουν εκτιμήσεις και πειράματα για το μέγεθος, τις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση της νόσου.

Ο φόβος του αγνώστου, όντας διάχυτος αυτές τις ώρες σχεδόν παντού, έχει μια ποικιλία μορφών που κλιμακώνονται από την άμεση φυσιολογική αντίδραση άγχους σε κάτι το καινοφανές, που μας βρήκε στα ξαφνικά, και φτάνει ως την παράλογη συστηματική φοβία για το άγνωστο, που θα μας βρει σήμερα, αύριο ή μετά από δέκα και τριάντα χρόνια.

Ο φόβος του άγνωστου κινδύνου και η άγνοια για το τι είναι αυτό που μας βρήκε, είναι δυο διακριτά μεγέθη ψυχολογικών αντιδράσεων, που κατά βάση όμως ενεργοποιούν τους ίδιους βασικούς νευρωνικούς μηχανισμούς στον εγκέφαλο. Τους πυρήνες της αμυγδαλής, τον υποθάλαμο, τον θάλαμο, τον προμετωπιαίο φλοιό, τα επινεφρίδια με εκκρίσεις κατεχολαμινών (αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη) και στεροειδών (κορτιζόνης), το καρδιαγγειακό, αναπνευστικό, μυϊκό και γαστρεντερικό σύστημα. Επίσης, οι αντιδράσεις που εκδηλώνουμε για το άγνωστο ποικίλουν και σχετίζονται με τον πολιτισμό, τη θρησκεία, την κοινωνική θέση και την ιδιοπροσωπία ενός εκάστου ανθρώπου.

Η ασάφεια των καταστάσεων, η αβεβαιότητα και το απρόβλεπτο των συνεπειών, όπως στην ενεστώσα συγκυρία, μπορούν να προξενήσουν σε ευπαθείς προσωπικότητες εξατομικευμένα και ομαδικά σοβαρές επιπτώσεις, που οι συνέπειες τους μπορεί να είναι άμεσες ή μακροπρόθεσμες. Για παράδειγμα μια γενικευμένη κατάσταση πανικού θα προξενήσει, πιθανόν, δυσμενέστερες επιπτώσεις στον κοινωνικό ιστό από τις ίδιες τις συνέπειες της νόσου που μας πολιορκεί.

Γι’ αυτό τις κρίσιμες αυτές μέρες, που μάλλον δεν θα τις ξεχάσουμε ποτέ, είναι σημαντική η ψυχραιμία και η κριτική, λογική ανάλυση των πληροφοριών, που ανεξέλεγκτα μεταδίδονται από τη χαώδη φωνή του διαδικτύου και των μέσων ενημέρωσης.

Όσο απειλητικός και αν είναι αυτός ο ιός σύντομα θα είναι κι αυτός ένας πλήρως γνωστός λοιμογόνος παράγοντας, που θα ενταχθεί στον τρόπο της σκέψης μας με τον ίδιο τρόπο που έχουν ενταχθεί στη συλλογική ή ατομική επίγνωσή μας ο ιός της γρίπης, της πολιομυελίτιδας, της ευλογίας, του συνδρόμου ανοσοποιητικής ανεπάρκειας κ.λπ. Όταν κάτι γίνεται γνωστό παύει σιγά σιγά να μας προξενεί αντι-δράσεις άγχους όσο κι αν η λοιμογόνος επίδραση του παραμένει επικίνδυνη. Είναι καθαρά ψυχολογικής τάξης αυτή η προσαρμογή κάτι που με ευφυΐα είχε παρατηρήσει και ο ευαγγελιστής Ιωάννης όταν μας λέει: «Γνώσεσθε τήν ἀλήθειαν, καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (8, 32). Το γεγονός πως η αλήθεια είναι κατ’ αυτόν ο Ιησούς Χριστός, δεν μειώνει καθόλου την ισχύ της παρατηρήσεως του για κάθε είδους αλήθεια!
Χανιά, 15/03/2020 
Τεύκρος Χατζηλίας

* Βλ. Νίκου Τυπάλδου, Ανθολογία νεοελληνικού ποιητικού λόγου από το Σολωμό έως το 1973, Εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 1974, σσ. 468-469.
** Πρόκειται για τον τέταρτο ίππο της Αποκάλυψης (6, 7-8), όπου διαβάζουμε γι' αυτόν: …καὶ ἰδοὺ ἵππος χλωρός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ, ὄνομα αὐτῷ ὁ θάνατος,… Οι άλλοι ίπποι με τους καβαλάρηδες τους είναι ο λευκός, ο κόκκινος και ο μαύρος.
*** Ο μεταλλαχθείς ιός προέρχεται από τη γνωστή στην επιστήμη οικογένεια των κορονοϊών, οι οποίοι δεν έχουν καλή φήμη. Προξενούν από το κοινό κρυολόγημα μέχρι την άτυπη πνευμονία (SARS).

Παρασκευή, 28 Φεβρουαρίου 2020

_Νίκος Ι. Χουρδάκης: Παραμονές Αποκριάς



Είναι δύσκολες ημέρες για να βρεις μια κατεύθυνση.

Το τρελό φρενοκρουσμένο πλήθος αποπροσανατολίζει διαρκώς τα βήματά σου.

Φλυαρίες, κύμβαλα χαλκών αλαλάζοντα, κόκκινες κορδέλες, αίμα ζεστό στην άσφαλτο.

Και χαιρετάς ολόρθος την επερχόμενη πλημμύρα.

Στο πίσω μέρος των ματιών σου επικρατεί μόνιμα η νύχτα.

Το άκαρδο χαμόγελο ενός σκύλου το σκεπάζουν

Οι ήχοι μιας εξελισσόμενης κωπηλασίας.

Το κυνήγι του χαμένου θησαυρού και είσαι, δέξου το πια,

Ένας ασήμαντος θιασώτης σ΄ αυτό το λευκό καρναβάλι,

Των ολόλευκων, πλην αληθινών, ψεμάτων.



                                             28/2/2020

Δευτέρα, 17 Φεβρουαρίου 2020

_ιστορίες από τη ζωή στην πραγματικότητα (i)

Τι κάνεις με την πραγματικότητα, όταν η πραγματικότητα είναι αυτό το άθλιο, γλοιώδες σα μύξα πράγμα που βρίσκεται κολλημένο παντού : στα πρόσωπα των ανθρώπων που συναντάς και στα μανίκια τους, στα βιβλία που διαβάζεις, στα τραπέζια, στα τζάμια των παραθύρων, κυρίως στα λόγια.
Τι κάνεις;
Παλιότερα, σε ηρωϊκές εποχές, (προσωπικά δεν γνώρισα κανέναν ήρωα, έχω όμως διαβάζει πολλά γι'αυτούς και δεν αμφιβάλλω πως κάποτε υπήρχαν τέτοιοι τύποι) η απάντηση  ήταν ότι θα πρέπει να αγωνιστείς για ν'αλλάξεις την πραγματικότητα....
Ακούστε τώρα και την δική μου απάντηση :
Την μαζεύεις, αργά αργά με το ξυστρί  όπου την βρεις
την οδηγείς στο παράθυρό σου (το μόνο που έχεις ένα δίχως τοίχους και δωμάτιο, παράθυρο)
και εκεί την αναγκάζεις να βουτήξει στο κενό
στην ανάγκη,  αν διαμαρτύρεται και χτυπιέται φωνάζοντας αυτά τα γνωστά παρακάλια ή τις απειλές
της, τής  δίνεις και μια σπρωξιά.

Έτσι ζω στην πραγματικότητα.  

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2019

_σχόλιο εκτός εποχής για τις "διακοπές του Αυγούστου"

Τι είναι οι διακοπές για τον σύγχρονο κάτοικο των μικρών και μεγάλων και γιγάντιων πόλεων;
Οι διακοπές, στο μεγαλειώδες αποκορύφωμα του Αυγούστου, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αναδιατάξη των ήδη φθαρμένων και χρησιμοποιημένων έως εξαντλήσεως, υλικών της ίδιας, μιας και μοναδικής καθημερινής ζωής, ούτως ώστε αυτά να θυμίζουν κάτι από έναν χαμένο παράδεισο.
Ο παράδεισος των διακοπών απονέμεται ως βραβείο ή ως αποζημίωση για την επιτυχή και έως εξαντλήσεως (πάλι) αλλοτρίωση των ανθρώπων όλο το υπόλοιπο διάστημα του χρόνου κι αυτή η "απονομή" είναι το βασικό και ουσιαστικό στοιχείο που κάνει τις "διακοπές του Αυγούστου" μια άλλη εκδοχή της ίδιας, μιας και μοναδικής συμμόρφωσης. Έτσι, ανήκει, κι αυτός στο οπλοστάσιο των δικαιωμάτων του σύγχρονου κατοίκου της γιγαντιαίας, πολυπλόκαμης πόλης.

Ο προσωρινός κάτοικος αυτού του παραδείσου, για όσο διαρκούν οι διακοπές του,  περιπίπτει σε μια γνωσιακή αφασία.  Περιδιαβαίνει τους χώρους, αφήνει τον χρόνο να κυλάει, ζει σε μια επιφάνεια, περιέρχεται σε μια νηπιακή κατάσταση όπου μπορεί να διατυπώνει τα πιο εξωφρενικά του "θέλω", με έναν τρόπο "πριγκιπικό", ηπηρμένο, άμεσα διατακτικό και εκτελέσιμο.
Καταστάσεις που τον αφορούν άμεσα όπως η προετοιμασία της τροφής, το καθάρισμα της τουαλέτας που χρησιμοποιεί, το στρώσιμο του κρεβατιού του  και άλλα παρόμοια, τα παραδίδει σε κάποιους αόρατους άλλους οι οποίοι εργάζονται για λογαριασμό του τις ώρες που αυτός απολαμβάνει τον ήλιο, το σεξ, την θάλασσα, τον ύπνο, το φαγητό. Πολλές φορές μάλιστα αυτός ο τύπος τουρίστα, που συναντάται σε κάθε εθνικότητα,   εντελώς επιδεκτικά και αναίσθητα βρομίζει και αναστατώνει το χώρο, συμπεριφερόμενος ως "παιδί".   Δεν θέλει να γνωρίζει τίποτα για τον τόπο και τους ανθρώπους του στην πραγματικότητα της ζωής τους... θέλει μόνο να απολαμβάνει. Παραμένει έτσι ακόμα πιο μοναχικός από ότι στην πραγματική του ζωή, αφού ολόκληρος παραδίδεται σε μια απαιτητική διατύπωση ενός φανταστικού,  πρόσκαιρα κατασκευασμένου, για όσο διαρκούν οι περίφημες "διακοπές του Αυγούστου", παραδείσου. Σύστοιχα, από την άλλη πλευρά, την πλευρά των εργαζομένων και των εμπλεκομένων στον τουρισμό γενικότερα, διαμορφώνεται το ανάλογο συμπεριφορικό πλαίσιο, της δουλικότητας, της πονηριάς και  μοχθηρίας των δούλων.

Όποιοι έχουν δουλέψει στον τουρισμό -μάλλον ας πούμε καλύτερα, όπως αρέσει στους μάνατζερς να πλασάρουν τις υπηρεσίες τους, στην βιομηχανία του τουρισμού -  ξέρουν καλά τι θέλω να πω....



Παρασκευή, 27 Σεπτεμβρίου 2019

_το Πέρασμα



"Τα χρόνια θα μας λιώσουν 
κι αν μείνει κάτι εδώ
θα 'ναι το φως που είχαν οι μέρες πριν τελειώσουν 
μόνο το φως."








Το Πέρασμα

Αργά αργά θα γείρω σαν μέρα που περνά Στην αγκαλιά σου θα χαθώ και θ ανατείλω πρώτη φορά Οι ανάσες και τα χέρια τα λόγια, τα κορμιά οι αναστεναγμοί του κόσμου και τα γέλια τώρα θα γίνονται ξανά. Γλιστράμε και περνούμε κι αν μένει κάτι εδώ είναι το φως που μας χαρίστηκε να δούμε μες τη ζωή εσύ κι εγώ. Τα χρόνια θα μας λιώσουν κι αν μείνει κάτι εδώ θα ναι το φως που είχαν οι μέρες πριν τελειώσουν μόνο το φως.


Από τον δίσκο του Αλ. Ιωαννίδη Νεροποντή
Ερμηνεία : Αλκίνοος Ιωαννίδης - Σόνια Θεοδωρίδου

Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2019

_περί του τέλους του καλοκαιριού



Τελείωσε το καλοκαίρι.
Το ανθεκτικό καλοκαίρι, ακόμα και σε μας εδώ στο Νότο  -ας το πούμε ποιητικά- δίπλωσε τα φτερά του!
Και τι θα απογίνουν τώρα όλες αυτές οι "πραμάτειες" του καλοκαιριού; Όλος αυτός ο πολύχρωμος, πληθωρικός, χαρούμενος κόσμος,  ο αραδιασμένος κατά μήκος των τσιμεντοστρωμένων παραλιών, όλα αυτά τα αλλοπρόσαλλα στοιβαγμένα πράγματα;
Κάποια απ' αυτά θα πεταχτούν ως άχρηστα στα σκουπίδια. Τα περισσότερα όμως θα αποθηκευτούν για το  επόμενο καλοκαίρι. Γιατί αυτή είναι η λειτουργική χρησιμότητά τους: να αποτελούν το ντεκόρ, το απαραίτητο φαντασμαγορικό που θεωρείται ως το κατάλληλο για να δοθεί η ώθηση αλλά και ο σκοπός της κατανάλωσης των διακοπών. Διότι δίχως φαντασμαγορία, δίχως την κατασκευή ενός ομοιώματος μιας "άλλης" καλύτερης, πιο χαρούμενης, πιο ξέγνοιαστης και απολαυστικής ζωής, το να πηγαίνει κανείς απλώς σε ένα άλλο τόπο για να κοιμηθεί, να φάει, να κάνει μπάνιο, να φλερτάρει κλπ, θα ήταν κάτι που θα στερούταν έναν επαρκή λόγο για να γίνεται  και αυτομάτως θα το βλέπαμε σαν κάτι προβληματικό, κάτι σαν μαζική παράκρουση. Έτσι, το ταξίδι σε έναν "άλλο" τόπο, είναι μόνο κατ' όνομα "ταξίδι" και μετατρέπεται  για όλους τους εμπλεκόμενους, σε  χρηματική επένδυση μιας ομόλογης κοινωνικής φαντασμαγορίας, παρόμοιας με κάθε άλλη στην καταναλωτική κοινωνία

Αυτό είναι και το νόημα του τουρισμού. Και πράγματι πρόκειται για ένα "προϊόν", όπως λένε οι επίσημοι και οι ανεπίσημοι "ντήλερς" του προϊόντος. Κι όταν τους ακούμε να μιλάνε για "βιομηχανία του τουρισμού" , μιλάνε πράγματι για την βιομηχανοποιημένη παραγωγή εμπειριών χαράς, διαλείμματος παιχνιδιού, ερωτισμού και καλοζωϊας, που μπορούν να αγοράσουν σε "πακέτα διακοπών" οι κάτοικοι των αναπτυγμένων βιομηχανικών κοινωνιών δυτικού τύπου, επειδή ακριβώς η σιδερένια πραγματικότητα στην οποία είναι υποταγμένοι, κατά κανόνα,  στερείται όλων αυτών.  Έτσι, δεν θα ήμασταν πολύ μακριά από την πραγματικότητα εάν λέγαμε ότι, κατά κάποιο τρόπο,  η "βιομηχανία του τουρισμού" έχει αναλάβει με τα μέσα που διαθέτει, να δώσει  απαντήσεις στο ερώτημα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας "τι είναι καλή ζωή;", για λογαριασμό αυτών των κατοίκων, έναντι μιας εύλογης χρηματικής αμοιβής.  
Όταν, λοιπόν,  μιλάνε για "ποιοτικό τουρισμό" εννοούν απλώς την πληρέστερη, πιο επιτυχημένη -και γι' αυτό πιο ακριβή - κατασκευασμένη φαντασμαγορία, σε βάρος της απλότητας, της αυθορμησίας και της τυχαιότητας που μπορεί να έχει ένα ταξίδι σε έναν "άλλο" τόπο. 
Όμως αυτή η "άρνηση" της πραγματικότητας που είναι κρυμμένη στο σύστημα της τουριστικής βιομηχανίας, δεν μπορεί παρά να παράγει έναν νέο καταναγκασμό, μια νέα άρνηση : τον καταναγκασμό για απόλαυση, για χαρά και για καλοζωία ως  ανταλλακτική αξία μιας επένδυσης που πραγματοποιήθηκε. 
Μπορούμε λοιπόν, όσοι από εμάς θέλουμε, να διαβάσουμε τον τουρισμό και από την ανάποδη, από το "τέλος" (με όλες τις σημασίες της λέξης τέλος) προς την αρχή, ακριβώς ως την ομολογία της  έλλειψης της "καλής ζωής". 

Όλα αυτά τα ρομαντικά φαναράκια που κοσμούσαν τα υπέροχα τραπεζάκια με θέα το δειλινό, τα με άποψη φυτεμένα παχύφυτα σε παλιές πορσελάνινες κούπες, οι ωραίες αιώρες, υπενθυμίσεις μιας χαμένης, εξωτικής νωχελικότητας, οι αχυρένιες ομπρέλες, μιμήσεις μιας δομικής φυσικής απλότητας, τα είδη πολυτελείας, αριστοκρατικής φινέτσας και εξυπηρέτησης, δουλικές αναπαραστάσεις  ενός λουδοβίκιου, γαλαζοαίματος παρελθόντος που πολλοί "δημοκράτες" θέλουν να γευτούν από την πλευρά του "άρχοντα" ή της "πριγκήπισσας" φυσικά,  θα αποσυναρμολογηθούν, θα διπλωθούν, θα συσκευαστούν, θα φυλαχτούν βιαστικά σε σκοτεινές αποθήκες και έως το επόμενο καλοκαίρι, δεν θα έχουν καμία αξία, παρά μόνο την γυμνή υλική, αυτή του πράγματος. 

Κάποιες πορσελάνινες κούπες ίσως να σπάσουν
και ίσως τα παχύφυτα, τόσους μήνες απότιστα, κι αυτά να μαραθούν....



Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2019

_ο θάνατος της Σούζαν Ήτον : γιατί δεν χτύπησε πένθιμα καμιά καμπάνα.




Στη μνήμη της



Είναι δύσκολο, εξαιρετικά δύσκολο να γράψει κανείς για τoν θάνατο της Σούζαν Ήτον. Και ξέρω ότι, όταν ο καλός φίλος της σελίδας και ποιητής Νίκος Χουρδάκης, με παρακίνησε να γράψω κι εγώ κάτι, ως ένα βαθμό αυτή τη δυσκολία είχε στο νου του. Ο ίδιος, παλεύοντας με αυτήν, έγραψε το ποίημα Κλάμα για την Suzanne Eaton που δημοσιεύεται στην αμέσως προηγούμενη ανάρτηση.
- Γράψε κάτι, μου είπε... μια άποψη,  κάνε έστω ένα σχόλιο πάνω στο ποίημα.....


Σε τι συνίσταται αυτή η δυσκολία;

Ναι, είναι δύσκολο να φέρεις στο επίπεδο του λόγου ένα έγκλημα, δίχως να περιπέσεις σε μια κούφια αναπαραγωγή, δίχως να παγιδευτείς σ' ένα αναμάσημα των ίδιων  χαρακτηρισμών και στερεότυπων εκφράσεων, όπως αποτρόπαιο, μας γεμίζει φρίκη,  το τέρας κλπ. με τα οποία οι τελάληδες των δελτίων, μέσα σε λίγα λεπτά προλαβαίνουν να πουλήσουν την φτηνή δημοσιογραφική πραμάτεια τους, ένα μείγμα αηδίας, αρρωστημένης περιέργειας και τρόμου,  σ' ένα χάσκον τηλεοπτικό κοινό (που παρουσιάζεται ως "συγκλονισμένο" ενώ είναι μόνο χάσκον) μόνο και μόνο για να μην προλάβει το αντίπαλο κανάλι να κάνει ακριβώς το ίδιο, μιά και το έγκλημα είναι ένα από τα πλέον ευπώλητα προϊόντα του μιντιακού συστήματος το οποίο υπηρετούν πιστά βγάζοντας το ψωμί του τελάλη...ήτοι το νανούρισμα ή την αναπαραγωγή επί τα αυτά της ισχύουσας κοινωνικής αντιληπτικότητας.

Ναι, είναι δύσκολο εάν, μιλώντας για ένα τέτοιο έγκλημα, νιώθεις ότι αγγίζεις μια κορυφαία στιγμή του ανθρώπινου πλάσματος -όχι απαραίτητα του μεγαλείου, όπως ιδεαλιστικά θεωρείται πάντα η κορυφή, αλλά της οριακότητάς του-  κι  ότι θα πρέπει,  με κάποιο τρόπο να αποδεσμεύσεις τον λόγο σου από τα πρόσωπα, το θύμα και τον θύτη, για να μην περιπέσεις στο αμάρτημα της ύβρεως που πάντα καιροφυλακτεί στα όρια.  Πώς όμως  να τον αποδεσμεύσεις όταν ένας φόνος είναι πάντα  ο φόνος κάποιου συγκεκριμένου ανθρώπου και ένας φονιάς είναι πάντα ο συγκεκριμένος υπόλογος  (κοινωνικά και ποινικά) της πράξης του φόνου; Ίσως η δυσκολία αυτή, που είναι πάντα μια σχέση του μερικού με το γενικό, υπερβαίνεται από τη ποιητική, λογοτεχνική γλώσσα, όπως γίνεται στα κείμενα των μεγάλων τραγικών ποιητών και μας επισημαίνει στην Ποιητική του ο Αριστοτέλης.

Ωστόσο, η δυσκολία  στην οποία αναφέρομαι είναι κάτι πλέον αυτών και έχει να κάνει με το ίδιο το γεγονός του μαρτυρικού θανάτου και του βιασμού της Σούζαν Ήτον.
Το γεγονός αυτό καθ' αυτό είναι η πλήρης άρνηση της τάξης λόγου σε όλα τα επίπεδα: του γλωσσικού, του κοινωνικού, του πολιτιστικο - ηθικού ανθρώπινου συμβολικού που διέπει την ζωή ατόμων και ομάδων και την κάνει ανθρώπινη. Αν και εκ των υστέρων το γεγονός περιγράφηκε και μπήκε στο γλωσσικό μας σύμπαν, δηλαδή θετικοποιήθηκε με διάφορους τρόπους - αυτό εξάλλου επιχειρώ κι εγώ τώρα- αυτό το ίδιο, η ουσία του, δηλαδή, είναι η παντελής άρνηση κάθε θετικότητας και ως τέτοιο παραμένει ασύλληπτο και απροσπέλαστο από κάθε γλωσσική - κοινωνική προσέγγιση, προσπάθεια κατανόησης, κατασκευή. Μάλιστα δείχνει, αφενός τα όρια των ερμηνευτικών μας σχημάτων και αφ΄ετέρου πόσο εύθραυστες και ανίκανες είναι οι ρηματικές μας κατασκευές, ακόμα κι όταν - ιδίως όταν - εμπλέκουν όντα όπως ο Θεός, ισχυρές κανονιστικότητες, όπως η θρησκευτική τάξη, η παράδοση, ο ανδρισμός  και  δογματισμούς, όπως οι διακριτοί θεσμοποιημένοι, κοινωνικοί  ρόλοι.  Έτσι, ό,τι πω συνιστά έναν ευρύτερο προβληματισμό που δυνάμει αφορά και ισχύει για το σύνολο της ανθρώπινης συνθήκης, για εμάς όλους δηλαδή, και δεν λειτουργεί διαζευκτικά : από τη μια αυτή η άτυχη γυναίκα, ο διαταραγμένος βιαστής και δολοφόνος της και η "κακιά ώρα" που διασταυρώθηκαν οι δρόμοι τους και από την άλλη όλοι εμείς που ουδεμία σχέση έχουμε με όλα αυτά ει μη μόνον του ξαφνιασμένου παρατηρητή. Τα πρόσωπα λειτουργούν υποδειγματικά (par exellance) ως φορείς ευρύτερων πραγματικοτήτων, ως πρόσωπα αρχαίας τραγωδίας και η ιστορία τους θα μπορούσε να αποτελέσει το σενάριο μιας σύγχρονης δραματοποιημένης κινηματογραφικής ή θεατρικής απόδοσης, η οποία -όπως έχει γίνει πολλές φορές στο παρελθόν- θα σήκωνε θύελλα διαμαρτυριών από εθνικιστικούς, τοπικιστικούς και θρησκευτικούς κύκλους, που θα ένιωθαν ότι θίγονται οι ιεροποιημένες ταυτότητές τους από την δήθεν  "ανθελληνική και αντιχριστιανική προπαγάνδα".

Εμείς όλοι που πολύ συχνά γινόμαστε παθητικοί θεατές ή και θύματα ανάλογων παράλογων συμπεριφορών (όχι απαραίτητα "εγκληματικών" με την έννοια που εδώ μας απασχολεί, αλλά ακόμα και της αύξησης των τροχαίων δυστυχημάτων)  δίχως να έχουμε την δυνατότητα να εξηγήσουμε πώς είναι δυνατόν να συμβαίνουν τέτοια τραγικά γεγονότα και μάλιστα όχι στις κοινωνικές παρυφές κάποιων αποκλεισμένων ομάδων αλλά μέσα στο πλέον προβεβλημένο και επενδυμένο με αξίες κοινωνικό σώμα, θα πρέπει να ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά και να μην αρκεστούμε στις εύπεπτες καθησυχαστικές απαντήσεις. Όπως είπα και στην αρχή, το υπόστρωμα στο οποίο ριζώνουν αυτές οι συμπεριφορές είναι γενικότερο ανθρωπολογικό και μας αφορά όλους. Πάνω σ΄αυτό είτε το θέλουμε είτε όχι, είτε το γνωρίζουμε είτε όχι, κτίζουμε τις σχέσεις μας, φτιάχνουμε και μεγαλώνουμε τις οικογένειές μας, οργανώνουμε τις πολιτικές συνομαδώσεις μας. 

Περιβάλλοντα όπως αυτό του δράστη είναι ακραία ευνουχιστικά και επιβάλλονται βίαια από πολύ νωρίς στα νεαρά άτομα είτε μέσω της κοινωνικής απολυτότητας και συμμόρφωσης είτε μέσω της εξ αποκαλύψεως αυθεντίας που  διατείνονται ότι κατέχουν είτε μέσω και των δύο. Η επιβολή είναι συντριπτική για το άτομο  σε κάθε επίπεδο της ύπαρξής του, τόσο σ'αυτό του νοήματος (καθοδηγητικού πλαισίου) της ζωής και των πεποιθήσεων όσο και σε αυτό το σωματικό, πρωτίστως μάλιστα σ'αυτό. Το σώμα  ως μέσο της καταστατικής ατομικότητας, της εμπειρίας της ζωής και της απόλαυσης, θεωρείται εξ ορισμού απειλητικό και εξεργετικό για κάθε κοινωνικά παραγόμενη νόρμα και θα πρέπει να υποταχθεί. Τα αισθήματα δε που γίνονται αντιληπτά μέσω του σώματος, όπως η φυσική σεξουαλικότητα, στο πρώτο και βαθύτερο επίπεδο θα πρέπει να αποσχιστούν από το άτομο, έτσι που αυτό να καταστεί αποκαθαρμένο δηλ. ευνουχισμένο και να προβληθούν σε εξωτερικές σκοτεινές δυνάμεις όπως οι δαίμονες (κάτι που πράγματι ισχυρίστηκε ο δράστης στους ανακριτές του).  Η έτσι αποσχισμένη από το άτομο σωματικότητα/σεξουαλικότητα θεωρείται εξημερωμένη και για τούτο κοινωνικά διαχειρίσιμη, αναπαραγωγικά λειτουργική και άρα...ευλογημένη. Αυτό που πραγματικά όμως συμβαίνει είναι ότι είναι οριστικά χαμένη, θυσιασμένη στις απαιτήσεις  για κοινωνική σταθερότητα. Την θέση της καταλαμβάνει είτε μια επιφανειακή ηρεμία και συμμόρφωση (λέγεται συνήθως σ΄αυτές τις περιπτώσεις "ήταν καλός άνθρωπος, πώς το έκανε αυτό;") είτε μια λανθάνουσα βία που εκδηλώνεται πολλές φορές αυτοκαταστροφικά.

Χάνεται έτσι η δυνατότητα για τα άτομα να οικειωθούν την σωματικότητά τους, να την αποδεχθούν, να την παρακολουθήσουν και να συνάψουν μια σχέση αποδοχής και αλληλοδραστικότητας, ανάγκης  και τρυφερότητας με τον εαυτό τους που θα αποτελεί το θεμέλιο κάθε μελλοντικής σχεσιακής τους δυνατότητας.
Δεν χάνεται όμως ποτέ το βασικό, θεμελιώδες βίωμα του τραύματος της απόσχισης και του γενικότερου ευνουχισμού. Και όπως έχουν δείξει οι ψυχαναλυτικές και φιλοσοφικές μελέτες υπάρχει πάντα ένα υπόλοιπο της ανθρώπινης εμπειρίας, κάτι που διαφεύγει από τον κοινωνικό έλεγχο, κάτι που ανθίσταται σε κάθε αναπαράσταση, (είναι κατ' ουσία το μη αναπαραστάσιμο), που πιέζει από το εσωτερικό του ανθρώπινου ψυχισμού και εκδηλώνεται με πολλούς και διάφορους τρόπους. Αυτό το ίχνος της προλογικής, προκοινωνικής ανθρώπινης ύπαρξης, βρίσκεται εκτός του λογικού/συνειδητού ελέγχου, δεν γνωρίζει ηθικό - κοινωνικό φραγμό και μπορεί να οδηγήσει σε εγκληματικές συμπεριφορές. Μάλιστα όσο μεγαλύτερη είναι η ευνουχιστική βία που έχει ασκηθεί στα άτομα, όσο μεγαλύτερος είναι ο γλωσσικός  και ιδεολογικός ολοκληρωτισμός   των συστημάτων με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα   τόσο μεγαλύτερη είναι η διαστροφική γκάμα των συμπεριφορικών εκδηλώσεων.
[Αυτό δείχνουν να το ξεχνάνε ή δεν θέλουν να γνωρίζουν τίποτα γι΄αυτό οι κύκλοι που διατείνονται ότι μέσω της αποκαλυπτικής- αποστολικής τους γνώσης, γνωρίζουν την ανθρώπινη ψυχή και μάλιστα μπορούν να την οδηγήσουν στην σωτηρία!]

Τα περιβάλλοντα αυτά επειδή ακριβώς γνωρίζουν ότι είναι κοινωνικά κατασκευασμένες πραγματικότητες, επομένως ενδεχομενικές - θέλουν όμως να το ξεχάσουν, να το απωθήσουν και να συναφθούν σε απαρασάλευτες αρχές και βεβαιότητες-  αισθάνονται τόσο συνεχώς και δικαίως απειλούμενα όσο, και  για το λόγο αυτό, παρουσιάζονται συμπαγή και χωρίς ριγματώσεις. Βρισκόμαστε έτσι ενώπιον ενός παραδόξου μοναδικού για την ανθρώπινη κατάσταση:  Ένα περιβάλλον (οικογενειακό, γλωσσικό, θρησκευτικό, ιδεολογικό, ηθικό, κοινωνικό, πολιτικό)   εντός του οποίου αρθρώνεται η ανθρώπινη ζωή και το οποίο δεν αναγνωρίζει  ριγματώσεις, δεν αναγνωρίζει δηλαδή την ίδια την αμφισβήτηση και την άρνησή του και εμμένει μόνο στην αυθαίρετη θετικότητά του, αποκλείει την ανάδυση του ανθρώπινου υποκειμένου ως φορέα αυτής της ζωής. Τα ανθρώπινα υποκείμενα ως αυτοσυνείδητες και άρα ηθικές μονάδες μπορούν να αναφανούν μόνο στις ριγματώσεις των κοινωνικών οικοδομών. Οι ριγματώσεις όμως θεωρούνται ασεβείς και απειλητικές. Ας γνωρίζουμε ότι για όσο καιρό θα θεωρούνται τέτοιες από τις ανθρώπινες κοινωνίες και επειδή αυτή  η θεωρησιακή τους σύλληψη αντιβαίνει στο πραγματικό, βιωμένο επίπεδο της ανθρώπινης ύπαρξης θα αναφύονται, εδώ και εκεί, τέτοια εκκωφαντικά και τραγικά γεγονότα με την ίδια ή παρόμοια ένταση.

Όλη η σκηνοθετική και πραγματική συμπεριφορά του δράστη μπορεί έτσι, μετά από όλα αυτά που πρέπει να έχουμε υπόψη μας, να εξηγηθεί. Το κίνητρο δεν ήταν σεξουαλικό, δηλαδή ενός ανθρώπου σεξουαλικά στερημένου ο οποίος ήθελε να κάνει σεξ με μια γυναίκα. Το κίνητρο προερχόταν από την εσωτερικευμένη βία και εκδηλώθηκε σεξουαλικά,  με το βίαιο, πισώπλατο χτύπημα, την πτώση στο έδαφος και την φαλλική διάσχιση, την ανάκτηση δηλαδή του ευνουχισμένου μέρους της απόλαυσης και την ταυτόχρονη απόδειξη της μεγαλειώδους κατίσχυσης ενός πέους ικανού να δημιουργεί την ριγμάτωση επί κάθε ολοκληρωμένου - τελειωμένου νοήματος, δηλώνοντας δηλαδή την παρουσία  του α-νόητου, του άγνωστου, του πέρα από κάθε νοηματοδοτημένη σύλληψη πραγματικού

Αν το σώμα της Σούζαν Ήτον πετάχτηκε σαν κουρέλι σε μια τρύπα, σε ένα χαμηλό, αθέατο σημείο, αυτό μπορεί κάποιος να το εξηγήσει αστυνομο-ανακριτικά ως προσπάθεια να εξαφανιστεί το πειστήριο του εγκλήματος, μπορεί όμως και να το ερμηνεύσει ως την συμβολική ρίψη ενός ωραίου, γλωσσικά άρτιου, κοινωνικά αποδεκτού, κοσμο-πολιτισμένου, επιφανούς και μορφωμένου "σώματος" από το υπαρκτικό του ύψος στα άπατα μιας άγνωστης, σκοτεινής και άγλωσσης γης και στον εκμηδενισμό.

Όλα αυτά δεν γράφονται για να δικαιολογηθεί ο δράστης. Αν κάποιος θέλει έτσι να τα διαβάσει, έχει το απαραβίαστο αυτό προνόμιο-δικαίωμα να το κάνει, χάνοντας όμως την ουσία και παρακάμπτοντας την δυσκολία των πραγμάτων.  Ήδη, τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές έχει περάσει πάνω από μήνας από την στυγερή δολοφονία της Σούζαν Ήτον και ελάχιστοι πλέον έχουν κάτι να θυμούνται απ'αυτήν με εξαίρεση τους οικείους του θύματος και του θύτη κι αυτούς που εξ επαγγέλματος έχουν αναλάβει την διεκπεραίωση της δικογραφίας της. Το θέμα απωθήθηκε, εξορίστηκε από την μνήμη μας και από τον ορίζοντα της καθημερινής μας συνύπαρξης σαν να μην μας αφορά όλους, σα να μην υποκείμεθα όλοι -άντρες και γυναίκες- στις ίδιες αρσενικές, ολοκληρωτικές, πατριαρχικές δομές. Σαν αυτή η τρομερή "έκρηξη" να έγινε κάπου αλλού, σαν να έσπασε τις πόρτες και τα παράθυρα ενός ξένου σπιτιού, σαν να γκρέμισε ξένους τοίχους, αφήνοντας την ζωή των ενοίκων του αιμορραγούσα, ανεπανόρθωτα συντετριμμένη και εκτεθειμένη στα βλέμματα των άλλων. 
Αυτοί οι "άλλοι" όμως είμαστε εμείς και είναι δικό μας αυτό το διαλυμένο σπίτι, εμείς είμαστε οι ένοικοι.... Δεν το καταλαβαίνουμε αυτό; Μάλλον πως δεν το καταλαβαίνουμε και υπάρχουν λόγοι γι' αυτή την άρνηση να καταλάβουμε. 

Κάποιος είπε, σχολιάζοντας την χλιαρή έως τυπική και αδιάφορη αντίδραση των εκκλησιαστικών κύκλων στους οποίους ανήκε το περιβάλλον του δράστη, ότι θα έπρεπε η επίσημη Εκκλησία της Ελλάδος, να σημαίνει πένθιμα τις καμπάνες σε όλη την επικράτεια, τουλάχιστον την ημέρα του ενταφιασμού της Σούζαν Ήτον, δηλώνοντας όχι μόνο την συμμετοχή στο βαρύ πένθος της οικογένειάς της, της ακαδημαϊκής κοινότητας που στερήθηκε ένα λαμπρό μέλος της και όσων γνώριζαν την σπουδαία αυτή γυναίκα, αλλά κυρίως για να αναρωτηθούμε "γιατί χτυπάει πένθιμα η καμπάνα;" και να περιέλθουμε στην κατάσταση της εγρήγορσης και του αυτοστοχασμού όλοι και κυρίως όσοι κρατούντες και όσοι ποιμένες...